Talk:Bibhitaki: Difference between revisions

From Charak Samhita
Jump to navigation Jump to search
Maitreya (talk | contribs)
No edit summary
Maitreya (talk | contribs)
No edit summary
Line 64: Line 64:
|-
|-
| 1 ||Cha.Sa.[[Sutra Sthana]] 4/9(24)
| 1 ||Cha.Sa.[[Sutra Sthana]] 4/9(24)
|Virechanopag mahakashay
|Virechanopaga(helping purgation)  mahakashaya
|-
|-
|2
|2
|Cha.Sa.[[Vimana Sthana]] 6/21
|Cha.Sa.[[Vimana Sthana]] 6/21
|Abhyantar Krimi Chikitsa
|Abhyantar Krimi (worms) Chikitsa
|-
|-
|3
|3
|Cha.Sa.[[Vimana Sthana]] 8/136
|Cha.Sa.[[Vimana Sthana]] 8/136
|Virechana  Dravyani
|Abhyantar Krimi (worms) Chikitsa
|-
|-
|4
|4
|Cha.Sa.[[Vimana Sthana]] 8/144
|Cha.Sa.[[Vimana Sthana]] 8/144
|Kashaya-skandha
|Kashaya-skandha(group of astringent drugs)
|-
|-
|5
|5
Line 84: Line 84:
|6
|6
|Cha.Sa.[[Kalpa Sthana]] 1/14
|Cha.Sa.[[Kalpa Sthana]] 1/14
|Vamanartha
|Vamanartha(for emesis)
|-
|-
|7
|7
Line 96: Line 96:
|9
|9
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 3/201
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 3/201
|Used as Triphala kwatha in Anyedhyushka jwara.
|Used as Triphala kwatha in Anyedhyushka jwara(fever).
|-
|-
|10
|10
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 3/205
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 3/205
|As an ingredient of Triphala inVatsakadi kashaya.
|As an ingredient of Triphala in Vatsakadi kashaya.
|-
|-
|11
|11
Line 128: Line 128:
|17
|17
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 5/65
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 5/65
|Ingredient in Trayushanaadi  ghrit
|Ingredient in Trayushanaadi  ghrita
|-
|-
|18
|18
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 5/106
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 5/106
|Ingredient of Nilinyadya  Ghrit
|Ingredient of Nilinyadya  Ghrita
|-
|-
|19
|19
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 5/115
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 5/115
|Ingredient of Rohinyadya  Ghrit for Pittaj Gulma
|Ingredient of Rohinyadya  Ghrita for Pittaj Gulma(abdominal lumps)
|-
|-
|20
|20
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 5/123
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 5/123
|Ingredient in Drakshadya Ghrit for Pittaj Gulma
|Ingredient in Drakshadya Ghrita for Pittaj Gulma(abdominal lumps)
|-
|-
|21
|21
Line 152: Line 152:
|23
|23
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 6/26
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 6/26
|Sarva Prameh nashak yog
|Sarva Prameh(diabetes) nashak yoga
|-
|-
|24
|24
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 6/28
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 6/28
|Used for making decoction in Kaphaj  prameh
|Used for making decoction in Kaphaj  prameh(diabetes)
|-
|-
|25
|25
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 6/35
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 6/35
|As Kapha-Pittaj  prameh nashak yog
|As Kapha-Pittaj  prameh(diabetes) nashak yoga
|-
|-
|26
|26
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 6/40
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 6/40
|Ingredient  in Phalatrikadi Kvath
|Ingredient  in Phalatrikadi Kvatha
|-
|-
|27
|27
Line 176: Line 176:
|29
|29
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/44
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/44
|As Virechan dravya
|As Virechan dravya(purgation)
|-
|-
|30
|30
Line 196: Line 196:
|34
|34
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/77
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/77
|Ingredient in Kanakabindurisht
|Ingredient in Kanakabindurishta
|-
|-
|35
|35
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/81
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/81
|Ingredient in Triphalasav
|Ingredient in Triphalasava
|-
|-
|36
|36
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/82
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/82
|Pathya diet in Kushth
|Pathya diet in Kushtha(skin disease)
|-
|-
|37
|37
Line 213: Line 213:
|38
|38
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/97
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/97
|Ingredient in Kushthaghna  Yog
|Ingredient in Kushthaghna  Yoga
|-
|-
|39
|39
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/100
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/100
|Kwath prayog in Kapha-Pittaj Kushth
|Kwath prayog in Kapha-Pittaj Kushtha
|-
|-
|40
|40
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/128
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/128
|Abhyantar and Bahyaprayogarth, Pana, Snan, Lepa
|Abhyantar and Bahyaprayogarth(external), Pana(drink), Snana(bath), Lepa
|-
|-
|41
|41
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/136
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/136
|Ingredient in Vata-Pitta  nashak Ghrit
|Ingredient in Vata-Pitta  nashak Ghrita
|-
|-
|42
|42
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/140
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/140
|Ingredient in Tiktashatpala  Ghrit
|Ingredient in Tiktashatpala  Ghrita
|-
|-
|43
|43
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/144
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/144
|Ingredient in Mahatikta  Ghrit
|Ingredient in Mahatikta  Ghrita
|-
|-
|44
|44
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/153
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 7/153
|Ingredient in Mahakhadir  Ghrit
|Ingredient in Mahakhadir  Ghrita
|-
|-
|45
|45
Line 245: Line 245:
|46
|46
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 9/35
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 9/35
|Ingredient in Kalyanaka Ghrit
|Ingredient in Kalyanaka Ghrita
|-
|-
|47
|47
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 9/54
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 9/54
|Ingredient in Apara  lasunadya Ghrit
|Ingredient in Apara  lasunadya Ghrita
|-
|-
|48
|48
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 9/70
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 9/70
|Ingredient in Siddharthakadi  Agad
|Ingredient in Siddharthakadi  Agada
|-
|-
|49
|49
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 10/18
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 10/18
|Ingredient in Mahapanchagavya  Ghrit
|Ingredient in Mahapanchagavya  Ghrita
|-
|-
|50
|50
Line 289: Line 289:
|57
|57
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 12/49
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 12/49
|Ingredient in Shilajatu  prayog
|Ingredient in Shilajatu  prayoga
|-
|-
|58
|58
Line 302: Line 302:
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]]
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]]
13/115
13/115
|As an  ingredient of nagaradi ghrit
|As an  ingredient of nagaradi ghrita


|-
|-
Line 350: Line 350:
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 15/87
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 15/87


|As an  ingredient of traushnaadi ghrit
|As an  ingredient of traushnaadi ghrita


|-
|-
Line 379: Line 379:
|77
|77
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 21/124
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 21/124
|For pradeha  prayoga in granthi visarpa.
|For pradeha  prayoga in granthi visarpa(herpes)..
|-
|-
|78
|78
Line 455: Line 455:
|96
|96
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 26/281
|Cha.Sa.[[Chikitsa Sthana]] 26/281
|Used in palitya
|Used in palitya(greying of hair).
|-
|-
|97
|97
Line 471: Line 471:
|}
|}


==Dose<ref>Anonymous. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India. Department of Ayush, Ministry of Health and Family welfare, Govt. of India, New Delhi, Part I. 1986; Volume I:17</ref>==
* Churna – 3 – 6 gm
==Important formulations<ref>Anonymous. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India. Department of Ayush, Ministry of Health and Family welfare, Govt. of India, New Delhi, Part I. 1986; Volume I:17</ref>==
* Triphala Churna
* Triphaladi Taila
* Lavangadi Vati


== Current availability==  
== Current availability==  


Available  
Available
* India –
Madhya Pradesh, Uttar Pradesh, Bihar, Chhattisgarh, Odisha, West bengal, Assam, Meghalaya, Karnataka, Kerala, Tamil nadu, Andhra Pradesh, Rajastha, Gujarat, Maharashtra
 
* Out of India –
Nepal, Sri lanka, Bangladesh, Pakistan, Myanmar,
Thailand, Cambodia, Vietnam, Indonesia, Philippines, China,Malaysia
 


== Current researches ==
== Current researches ==

Revision as of 04:38, 1 February 2025

Terminalia bellirica

Bibhitaki
Section/Chapter Herb database/Bibhitaki(Aksha)
Botanical name(s) Terminalia bellirica
Family Combretaceae
Availability Available
Contributors --
Year of publication 2023
Publisher Charak Samhita Research, Training and Skill Development Centre
DOI Awaited

English name

Beleric myrobalan

Therapeutic Uses[1]

Vomiting (chardi), Cough (Kasa), Worms (krimiroga), Constipation (vibandha), Hoarseness of voice (svarabheda), Eye diseases (netraroga)


Synonyms in Charak Samhita

Bibhitaki, Aksha (very useful foe sense organs), Karshaphala (fruits weight about 1 karsha – 12 gms), Akshaphala, Kalidruma, Tailaphala (kernel of bibhitak yield oil)

Synonyms in bhavprakasa nighantu[2]

Strilinga, bhutavasa, kaliyugalaya


Ayurvedic pharmacological properties

Properties
Sr.no. Pharmacological criteria Properties
1 Taste (rasa) Astringent (kashaya)
2 Potency (veerya) Hot (ushna)
3 Post digestion effect (vipaka) Sweet (madhura)
4 Qualities (guna) Rough (ruksha), Light (laghu)
5 Actions (karma) Tridoshahara (subside all three dosha) but pacify Kapha especially


Reference in Charak Samhita and its actions

Herbs and their activities
Sr.no. Reference in Charak Samhita Activity
1 Cha.Sa.Sutra Sthana 4/9(24) Virechanopaga(helping purgation) mahakashaya
2 Cha.Sa.Vimana Sthana 6/21 Abhyantar Krimi (worms) Chikitsa
3 Cha.Sa.Vimana Sthana 8/136 Abhyantar Krimi (worms) Chikitsa
4 Cha.Sa.Vimana Sthana 8/144 Kashaya-skandha(group of astringent drugs)
5 Cha.Sa.Sharira Sthana 8/29 Garbha vyapad chikitsa
6 Cha.Sa.Kalpa Sthana 1/14 Vamanartha(for emesis)
7 Cha.Sa.Kalpa Sthana 12/15 Awaleha Yoga
8 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 1/1/75 In formulation of amalaka rasayana
9 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 3/201 Used as Triphala kwatha in Anyedhyushka jwara(fever).
10 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 3/205 As an ingredient of Triphala in Vatsakadi kashaya.
11 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 3/206 As an ingredient of Triphala in Madhookadi kashaya.
12 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 3/208 Pitta- Kapha nashaka Vatanulomana.
13 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 3/222 As an ingredient of Vasadi Ghrita.
14 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 3/231 Used for Virechana with madhu and ghrita.
15 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 3/258 As an ingredient of Chandanadhya taila.
16 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 3/299 As Triphala in Vishamajwara.
17 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 5/65 Ingredient in Trayushanaadi ghrita
18 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 5/106 Ingredient of Nilinyadya Ghrita
19 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 5/115 Ingredient of Rohinyadya Ghrita for Pittaj Gulma(abdominal lumps)
20 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 5/123 Ingredient in Drakshadya Ghrita for Pittaj Gulma(abdominal lumps)
21 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 5/149 Ingredient of Mishrak Sneha
22 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 6/22 Prameh nashak Santarpan yog
23 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 6/26 Sarva Prameh(diabetes) nashak yoga
24 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 6/28 Used for making decoction in Kaphaj prameh(diabetes)
25 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 6/35 As Kapha-Pittaj  prameh(diabetes) nashak yoga
26 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 6/40 Ingredient in Phalatrikadi Kvatha
27 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 6/41 Ingredient in Madhvasav
28 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 6/46 For drinking water Boiled with it
29 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/44 As Virechan dravya(purgation)
30 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/62 Ingredient in Patoladi Kwath
31 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/65 Ingredient in Mustadi Churna
32 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/68 Ingredient in Triphaladi Churna
33 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/74 Ingredient in Madhvasav
34 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/77 Ingredient in Kanakabindurishta
35 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/81 Ingredient in Triphalasava
36 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/82 Pathya diet in Kushtha(skin disease)
37 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/91 Ingredient in Sidhdharthak snan and Lepa, Abhyantara and

Bahya-shodhanarth

38 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/97 Ingredient in Kushthaghna Yoga
39 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/100 Kwath prayog in Kapha-Pittaj Kushtha
40 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/128 Abhyantar and Bahyaprayogarth(external), Pana(drink), Snana(bath), Lepa
41 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/136 Ingredient in Vata-Pitta nashak Ghrita
42 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/140 Ingredient in Tiktashatpala Ghrita
43 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/144 Ingredient in Mahatikta Ghrita
44 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 7/153 Ingredient in Mahakhadir Ghrita
45 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 8/100 Ingredient in Avaleha
46 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 9/35 Ingredient in Kalyanaka Ghrita
47 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 9/54 Ingredient in Apara lasunadya Ghrita
48 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 9/70 Ingredient in Siddharthakadi Agada
49 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 10/18 Ingredient in Mahapanchagavya Ghrita
50 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 10/43 As a Nasya dravya
51 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 10/48 Ingredient in Mustadi varti
52 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 11/72 Ingredient in Pancham Sarpimodak
53 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 12/21 In treatment of Kaphaj Svayathu
54 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 12/32 Ingredient in Ashtashatorisht
55 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 12/39 Ingredient in Triphaladhyarisht
56 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 12/43 Ingredient in Kshar Gudika
57 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 12/49 Ingredient in Shilajatu prayoga
58 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 12/71 As a Lepa dravya in Kaphaj Shvayathu
59 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 12/72 As an Unmardan dravya in Kaphaj Shvayathu
60 Cha.Sa.Chikitsa Sthana

13/115

As an ingredient of nagaradi ghrita
61 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 13/119 As an ingredient of patoladi churna
62 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 13/125 As an ingredient of narayan churna
63 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 13/133 As an ingredient of hapushdya churna
64 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 13/135 As anupan of hapushdya churna
65 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 13/149 Kwath mixed with trikatu and yavakshara used in udararoga
66 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 13/158 In formulation of pippalyadi lavan
67 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 13/163 In formulation of kshara vatika
68 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 14/45 Used in swedana kriya
69 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 14/66 Use triphala kwath with trivrut churna
70 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 14/144 As an ingredient of dantyarista
71 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 15/87 As an ingredient of traushnaadi ghrita
72

Cha.Sa.Chikitsa Sthana 15/160

As an ingredient of Pindasava
73

Cha.Sa.Chikitsa Sthana 15/177

As an ingredient of Bhallataka Kshara
74

Cha.Sa.Chikitsa Sthana 15/188

Used in preparation of Pancham Kshara
75 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 18/92 As an ingredient of twakadi leha.
76 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 21/56 For kashaya pana.
77 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 21/124 For pradeha prayoga in granthi visarpa(herpes)..
78 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 21/125 As an ingredient of Baladi lepa.
79 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 25/84 Used as vranashodhaka kashaya.
80 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 25/90 As an ingredient of Kampillakadi taila.
81 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 25/110 Used for vrana shaithilya, saukumarya & prasadana.
82 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 25/115 Used for Krushnikarana.
83 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/65 As an ingredient of Trutyadi churna.
84 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/87 As an ingredient of Trushnadi Ghrita.
85 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/163 As an ingredient of Mayur Ghrita.
86 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/167 As an ingredient of Mahamayur Ghrita.
87 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/195 As an ingredient of Kalak churna.
88 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/198 As an ingredient of Mrudvikadi churna.
89 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/205 Used for mukhadhavna.
90 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/209 As an ingredient of Khadiradi gutika.
91 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/239 Used for aaschotana in Kaphaja netraroga.
92 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/241 As an ingredient of Sumanakorkadi varti.
93 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/242 As an ingredient of Saindhavadi varti.
94 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/254 As an ingredient of Drustiprada varti.
95 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/270, 273 As an ingredient of Mahaneela Ghrita.
96 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 26/281 Used in palitya(greying of hair).
97 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 29/85 As an ingredient of Kashmaryadi kwath for Virechana karma.
98 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 29/86 Used as Kwatha with Madhu for Kaphaja Vatarakta.
99 Cha.Sa.Chikitsa Sthana 29/152 As an ingredient of Triphaladi kalka in tridoshaja shola.

Dose[3]

  • Churna – 3 – 6 gm

Important formulations[4]

  • Triphala Churna
  • Triphaladi Taila
  • Lavangadi Vati

Current availability

Available

  • India –

Madhya Pradesh, Uttar Pradesh, Bihar, Chhattisgarh, Odisha, West bengal, Assam, Meghalaya, Karnataka, Kerala, Tamil nadu, Andhra Pradesh, Rajastha, Gujarat, Maharashtra

  • Out of India –
Nepal, Sri lanka, Bangladesh, Pakistan, Myanmar,
Thailand, Cambodia, Vietnam, Indonesia, Philippines, China,Malaysia


Current researches

This article is under development ..
  1. ↑ Anonymous. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India. Department of Ayush, Ministry of Health and Family welfare, Govt. of India, New Delhi, Part I. 1986; Volume I:17
  2. ↑ Prof. K.C.Chunekar, Bhavprakasha Nighantu, Reprint.2015, Chaukhambha vishvabharti, Haritakyadi Varga, verse no. 35 p.9.
  3. ↑ Anonymous. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India. Department of Ayush, Ministry of Health and Family welfare, Govt. of India, New Delhi, Part I. 1986; Volume I:17
  4. ↑ Anonymous. The Ayurvedic Pharmacopoeia of India. Department of Ayush, Ministry of Health and Family welfare, Govt. of India, New Delhi, Part I. 1986; Volume I:17