Katamanisharireeyam Indriyam Adhyaya: Difference between revisions

Line 216: Line 216:


उरोयुक्तो  बहुश्लेष्मा नीलः पीतः सलोहितः| सततं च्यवते यस्य दूरात्तं परिवर्जयेत्||१५||  
उरोयुक्तो  बहुश्लेष्मा नीलः पीतः सलोहितः| सततं च्यवते यस्य दूरात्तं परिवर्जयेत्||१५||  
<div class="mw-collapsible-content">
urōyuktō  bahuślēṣmā nīlaḥ pītaḥ salōhitaḥ| satataṁ cyavatē yasya dūrāttaṁ parivarjayēt||15||
uroyukto  bahushleShmA nIlaH pItaH salohitaH|
satataM cyavate yasya dUrAttaM parivarjayet||15||
</div></div>
<div style="text-align:justify;">
One whose chest is full of phlegm, and constantly expectorates the blue, yellow, and blood mixed sputum, a wise physician should avoid to treat such patients even from distance.[15]


=== Other conditions with poor prognosis ===
<div class="mw-collapsible mw-collapsed">
हृष्टरोमा सान्द्रमूत्रः शूनः कासज्वरार्दितः | क्षीणमांसो नरो दूराद्वर्ज्यो वैद्येन जानता||१६||  
हृष्टरोमा सान्द्रमूत्रः शूनः कासज्वरार्दितः | क्षीणमांसो नरो दूराद्वर्ज्यो वैद्येन जानता||१६||  


Line 224: Line 236:


पाण्डुरश्च कृशोऽत्यर्थं तृष्णयाऽभिपरिप्लुतः| डम्बरी कुपितोच्छ्वासः प्रत्याख्येयो विजानता||१९||
पाण्डुरश्च कृशोऽत्यर्थं तृष्णयाऽभिपरिप्लुतः| डम्बरी कुपितोच्छ्वासः प्रत्याख्येयो विजानता||१९||
हनुमन्याग्रहस्तृष्णा बलह्रासोऽतिमात्रया| प्राणाश्चोरसि वर्तन्ते यस्य तं परिवर्जयेत्||२०||
<div class="mw-collapsible-content">
<div class="mw-collapsible-content">
urōyuktō  bahuślēṣmā nīlaḥ pītaḥ salōhitaḥ| satataṁ cyavatē yasya dūrāttaṁ parivarjayēt||15||


hr̥ṣṭarōmā sāndramūtraḥ śūnaḥ kāsajvarārditaḥ  | kṣīṇamāṁsō narō dūrādvarjyō vaidyēna jānatā||16||  
hr̥ṣṭarōmā sāndramūtraḥ śūnaḥ kāsajvarārditaḥ  | kṣīṇamāṁsō narō dūrādvarjyō vaidyēna jānatā||16||  
Line 236: Line 248:
pāṇḍuraśca kr̥śō'tyarthaṁ tr̥ṣṇayā'bhipariplutaḥ| ḍambarī kupitōcchvāsaḥ pratyākhyēyō vijānatā||19||  
pāṇḍuraśca kr̥śō'tyarthaṁ tr̥ṣṇayā'bhipariplutaḥ| ḍambarī kupitōcchvāsaḥ pratyākhyēyō vijānatā||19||  


uroyukto  bahushleShmA nIlaH pItaH salohitaH|  
hanumanyāgrahastr̥ṣṇā balahrāsō'timātrayā| prāṇāścōrasi vartantē yasya taṁ parivarjayēt||20||
satataM cyavate yasya dUrAttaM parivarjayet||15||  


hRuShTaromA sAndramUtraH shUnaH kAsajvarArditaH  |  
hRuShTaromA sAndramUtraH shUnaH kAsajvarArditaH  |  
Line 250: Line 261:
pANDurashca kRusho~atyarthaM tRuShNayA~abhipariplutaH|  
pANDurashca kRusho~atyarthaM tRuShNayA~abhipariplutaH|  
DambarI kupitocchvAsaH pratyAkhyeyo vijAnatA||19||
DambarI kupitocchvAsaH pratyAkhyeyo vijAnatA||19||
hanumanyAgrahastRuShNA balahrAso~atimAtrayA|
prANAshcorasi vartante yasya taM parivarjayet||20||
</div></div>
</div></div>


Line 259: Line 273:
A person whose all the three doshas are vitiated, emaciated, having no strength, is untreatable.
A person whose all the three doshas are vitiated, emaciated, having no strength, is untreatable.


If, in an emaciated patient with fever and diarrhea as sequel of edema or edema as sequel of these two, dies soon. A patient who is pale, excessively emaciated, having excessive thirst, eyes are fixed on one object, and with painful breath is better to declare untreatable. [15-19]
If, in an emaciated patient with fever and diarrhea as sequel of edema or edema as sequel of these two, dies soon. A patient who is pale, excessively emaciated, having excessive thirst, eyes are fixed on one object, and with painful breath is better to declare untreatable. [16-19]
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed">
 
हनुमन्याग्रहस्तृष्णा बलह्रासोऽतिमात्रया| प्राणाश्चोरसि वर्तन्ते यस्य तं परिवर्जयेत्||२०||
<div class="mw-collapsible-content">
 
hanumanyāgrahastr̥ṣṇā balahrāsō'timātrayā| prāṇāścōrasi vartantē yasya taṁ parivarjayēt||20||
 
hanumanyAgrahastRuShNA balahrAso~atimAtrayA|
prANAshcorasi vartante yasya taM parivarjayet||20||
</div></div>


If a person having lock jaw and rigid neck suffers from thirst, diminished strength, and the signs of life(breath) are only confined to chest, such patient should be discarded for treatment purpose. [20]
If a person having lock jaw and rigid neck suffers from thirst, diminished strength, and the signs of life(breath) are only confined to chest, such patient should be discarded for treatment purpose. [20]
</div>


=== Markers of imminent death ===
=== Markers of imminent death ===