Visha Chikitsa: Difference between revisions

Line 1,064: Line 1,064:


श्वेता वचाऽश्वगन्धा हिङ्ग्वमृता कुष्ठसैन्धवे लशुनम् |  
श्वेता वचाऽश्वगन्धा हिङ्ग्वमृता कुष्ठसैन्धवे लशुनम् |  
सर्षपकपित्थमध्यं टुण्टुककरञ्जबीजानि ||७०||  
सर्षपकपित्थमध्यं टुण्टुककरञ्जबीजानि ||७०||  


व्योषं शिरीषपुष्पं द्विरजन्यौ वंशलोचनं च समम् |  
व्योषं शिरीषपुष्पं द्विरजन्यौ वंशलोचनं च समम् |  
पिष्ट्वाऽजस्य मूत्रेण गोश्वपित्तेन सप्ताहम् ||७१||  
पिष्ट्वाऽजस्य मूत्रेण गोश्वपित्तेन सप्ताहम् ||७१||  


व्यत्यासभावितोऽयं निहन्ति शिरसि स्थितं विषं क्षिप्रम् |  
व्यत्यासभावितोऽयं निहन्ति शिरसि स्थितं विषं क्षिप्रम् |  
सर्वज्वरभूतग्रहविसूचिकाजीर्णमूर्च्छार्तीः ||७२||  
सर्वज्वरभूतग्रहविसूचिकाजीर्णमूर्च्छार्तीः ||७२||  


उन्मादापस्मारौ काचपटलनीलिकाशिरोदोषान् |  
उन्मादापस्मारौ काचपटलनीलिकाशिरोदोषान् |  
शुष्काक्षिपाकपिल्लार्बुदार्मकण्डूतमोदोषान् ||७३||  
शुष्काक्षिपाकपिल्लार्बुदार्मकण्डूतमोदोषान् ||७३||  


क्षयदौर्बल्यमदात्ययपाण्डुगदांश्चाञ्जनात्तथा मोहान् |  
क्षयदौर्बल्यमदात्ययपाण्डुगदांश्चाञ्जनात्तथा मोहान् |  
लेपाद्विषदिग्धक्षतलीढदष्टपीतविषघाती ||७४||  
लेपाद्विषदिग्धक्षतलीढदष्टपीतविषघाती ||७४||  


अर्शःस्वानद्धेषु च गुदलेपो योनिलेपनं स्त्रीणाम् |  
अर्शःस्वानद्धेषु च गुदलेपो योनिलेपनं स्त्रीणाम् |  
मूढे गर्भे दुष्टे ललाटलेपः प्रतिश्याये ||७५||  
मूढे गर्भे दुष्टे ललाटलेपः प्रतिश्याये ||७५||  


वृद्धौ किटिमे कुष्ठे श्वित्रविचर्चिकादिषु लेपः |  
वृद्धौ किटिमे कुष्ठे श्वित्रविचर्चिकादिषु लेपः |  
गज इव तरून् विषगदान्निहन्त्यगदगन्धहस्त्येषः ||७६||  
गज इव तरून् विषगदान्निहन्त्यगदगन्धहस्त्येषः ||७६||  


Line 1,087: Line 1,094:


śvētā vacā'śvagandhā [2] hiṅgvamr̥tā kuṣṭhasaindhavē laśunam|  
śvētā vacā'śvagandhā [2] hiṅgvamr̥tā kuṣṭhasaindhavē laśunam|  
sarṣapakapitthamadhyaṁ ṭuṇṭukakarañjabījāni [3] ||70||  
sarṣapakapitthamadhyaṁ ṭuṇṭukakarañjabījāni [3] ||70||  


vyōṣaṁ [4] śirīṣapuṣpaṁ dvirajanyau vaṁśalōcanaṁ [5] ca samam|  
vyōṣaṁ [4] śirīṣapuṣpaṁ dvirajanyau vaṁśalōcanaṁ [5] ca samam|  
piṣṭvā'jasya mūtrēṇa gōśvapittēna [6] saptāham||71||  
piṣṭvā'jasya mūtrēṇa gōśvapittēna [6] saptāham||71||  


vyatyāsabhāvitō'yaṁ nihanti śirasi sthitaṁ viṣaṁ kṣipram|  
vyatyāsabhāvitō'yaṁ nihanti śirasi sthitaṁ viṣaṁ kṣipram|  
sarvajvarabhūtagrahavisūcikājīrṇamūrcchārtīḥ||72||  
sarvajvarabhūtagrahavisūcikājīrṇamūrcchārtīḥ||72||  


unmādāpasmārau kācapaṭalanīlikāśirōdōṣān|  
unmādāpasmārau kācapaṭalanīlikāśirōdōṣān|  
śuṣkākṣipākapillārbudārmakaṇḍūtamōdōṣān||73||  
śuṣkākṣipākapillārbudārmakaṇḍūtamōdōṣān||73||  


kṣayadaurbalyamadātyayapāṇḍugadāṁścāñjanāttathā mōhān|  
kṣayadaurbalyamadātyayapāṇḍugadāṁścāñjanāttathā mōhān|  
lēpādviṣadigdhakṣatalīḍhadaṣṭapītaviṣaghātī||74||  
lēpādviṣadigdhakṣatalīḍhadaṣṭapītaviṣaghātī||74||  


arśaḥsvānaddhēṣu ca gudalēpō yōnilēpanaṁ strīṇām|  
arśaḥsvānaddhēṣu ca gudalēpō yōnilēpanaṁ strīṇām|  
mūḍhē garbhē duṣṭē lalāṭalēpaḥ pratiśyāyē||75||  
mūḍhē garbhē duṣṭē lalāṭalēpaḥ pratiśyāyē||75||  


vr̥ddhau [7] kiṭimē kuṣṭhē śvitravicarcikādiṣu lēpaḥ|  
vr̥ddhau [7] kiṭimē kuṣṭhē śvitravicarcikādiṣu lēpaḥ|  
gaja iva tarūn viṣagadānnihantyagadagandhahastyēṣaḥ||76||  
gaja iva tarūn viṣagadānnihantyagadagandhahastyēṣaḥ||76||  


Line 1,110: Line 1,124:


shvetA vacA~ashvagandhA hi~ggvamRutA kuShThasaindhave lashunam |  
shvetA vacA~ashvagandhA hi~ggvamRutA kuShThasaindhave lashunam |  
sarShapakapitthamadhyaM TuNTukakara~jjabIjAni ||70||  
sarShapakapitthamadhyaM TuNTukakara~jjabIjAni ||70||  


vyoShaM shirIShapuShpaM dvirajanyau vaMshalocanaM ca samam |  
vyoShaM shirIShapuShpaM dvirajanyau vaMshalocanaM ca samam |  
piShTvA~ajasya mUtreNa goshvapittena saptAham ||71||  
piShTvA~ajasya mUtreNa goshvapittena saptAham ||71||  


vyatyAsabhAvito~ayaM nihanti shirasi sthitaM viShaM kShipram |  
vyatyAsabhAvito~ayaM nihanti shirasi sthitaM viShaM kShipram |  
sarvajvarabhUtagrahavisUcikAjIrNamUrcchArtIH ||72||  
sarvajvarabhUtagrahavisUcikAjIrNamUrcchArtIH ||72||  


unmAdApasmArau kAcapaTalanIlikAshirodoShAn |  
unmAdApasmArau kAcapaTalanIlikAshirodoShAn |  
shuShkAkShipAkapillArbudArmakaNDUtamodoShAn ||73||  
shuShkAkShipAkapillArbudArmakaNDUtamodoShAn ||73||  


kShayadaurbalyamadAtyayapANDugadAMshcA~jjanAttathA mohAn |  
kShayadaurbalyamadAtyayapANDugadAMshcA~jjanAttathA mohAn |  
lepAdviShadigdhakShatalIDhadaShTapItaviShaghAtI ||74||  
lepAdviShadigdhakShatalIDhadaShTapItaviShaghAtI ||74||  


arshaHsvAnaddheShu ca gudalepo yonilepanaM strINAm |  
arshaHsvAnaddheShu ca gudalepo yonilepanaM strINAm |  
mUDhe garbhe duShTe lalATalepaH pratishyAye ||75||  
mUDhe garbhe duShTe lalATalepaH pratishyAye ||75||  


vRuddhau kiTime kuShThe shvitravicarcikAdiShu lepaH |  
vRuddhau kiTime kuShThe shvitravicarcikAdiShu lepaH |  
gaja iva tarUn viShagadAnnihantyagadagandhahastyeShaH ||76||  
gaja iva tarUn viShagadAnnihantyagadagandhahastyeShaH ||76||