Visha Chikitsa: Difference between revisions

Line 611: Line 611:


रक्ते विषप्रदुष्टे दुष्येत् प्रकृतिस्ततस्त्यजेत् प्राणान् |  
रक्ते विषप्रदुष्टे दुष्येत् प्रकृतिस्ततस्त्यजेत् प्राणान् |  
तस्मात् प्रघर्षणैरसृगवर्तमानं प्रवर्त्यं स्यात् ||४०||  
तस्मात् प्रघर्षणैरसृगवर्तमानं प्रवर्त्यं स्यात् ||४०||  


त्रिकटुगृहधूमरजनीपञ्चलवणरोचनाः सवार्ताकाः |  
त्रिकटुगृहधूमरजनीपञ्चलवणरोचनाः सवार्ताकाः |  
घर्षणमतिप्रवृत्ते वटादिभिः शीतलैर्लेपः ||४१||  
घर्षणमतिप्रवृत्ते वटादिभिः शीतलैर्लेपः ||४१||  


रक्तं हि विषाधानं वायुरिवाग्नेः प्रदेहसेकैस्तत् |  
रक्तं हि विषाधानं वायुरिवाग्नेः प्रदेहसेकैस्तत् |  
शीतैः स्कन्दति तस्मिन् स्कन्ने व्यपयाति विषवेगः ||४२||  
शीतैः स्कन्दति तस्मिन् स्कन्ने व्यपयाति विषवेगः ||४२||  


विषवेगान्मदमूर्च्छाविषादहृदयद्रवाः प्रवर्तन्ते |  
विषवेगान्मदमूर्च्छाविषादहृदयद्रवाः प्रवर्तन्ते |  
शीतैर्निवर्तयेत्तान् वीज्यश्चालोमहर्षात् स्यात् ||४३||  
शीतैर्निवर्तयेत्तान् वीज्यश्चालोमहर्षात् स्यात् ||४३||  


Line 625: Line 629:


raktē viṣapraduṣṭē duṣyēt prakr̥tistatastyajēt prāṇān|  
raktē viṣapraduṣṭē duṣyēt prakr̥tistatastyajēt prāṇān|  
tasmāt pragharṣaṇairasr̥gavartamānaṁ pravartyaṁ syāt||40||  
tasmāt pragharṣaṇairasr̥gavartamānaṁ pravartyaṁ syāt||40||  


trikaṭugr̥hadhūmarajanīpañcalavaṇarōcanāḥ [1] savārtākāḥ|  
trikaṭugr̥hadhūmarajanīpañcalavaṇarōcanāḥ [1] savārtākāḥ|
gharṣaṇamatipravr̥ttē vaṭādibhiḥ śītalairlēpaḥ||41||  
gharṣaṇamatipravr̥ttē vaṭādibhiḥ śītalairlēpaḥ||41||  


raktaṁ hi viṣādhānaṁ [2] vāyurivāgnēḥ pradēhasēkaistat|  
raktaṁ hi viṣādhānaṁ [2] vāyurivāgnēḥ pradēhasēkaistat|  
śītaiḥ skandati tasmin skannē vyapayāti viṣavēgaḥ||42||  
śītaiḥ skandati tasmin skannē vyapayāti viṣavēgaḥ||42||  


viṣavēgānmadamūrcchāviṣādahr̥dayadravāḥ pravartantē|  
viṣavēgānmadamūrcchāviṣādahr̥dayadravāḥ pravartantē|  
śītairnivartayēttān vījyaścālōmaharṣāt [3] syāt||43||
śītairnivartayēttān vījyaścālōmaharṣāt [3] syāt||43||


Line 639: Line 647:


rakte viShapraduShTe duShyet prakRutistatastyajet prANAn |  
rakte viShapraduShTe duShyet prakRutistatastyajet prANAn |  
tasmAt pragharShaNairasRugavartamAnaM pravartyaM syAt ||40||  
tasmAt pragharShaNairasRugavartamAnaM pravartyaM syAt ||40||  


trikaTugRuhadhUmarajanIpa~jcalavaNarocanAH savArtAkAH |  
trikaTugRuhadhUmarajanIpa~jcalavaNarocanAH savArtAkAH |  
gharShaNamatipravRutte vaTAdibhiH shItalairlepaH ||41||  
gharShaNamatipravRutte vaTAdibhiH shItalairlepaH ||41||  


raktaM hi viShAdhAnaM vAyurivAgneH pradehasekaistat |  
raktaM hi viShAdhAnaM vAyurivAgneH pradehasekaistat |  
shItaiH skandati tasmin skanne vyapayAti viShavegaH ||42||  
shItaiH skandati tasmin skanne vyapayAti viShavegaH ||42||  


viShavegAnmadamUrcchAviShAdahRudayadravAH pravartante |  
viShavegAnmadamUrcchAviShAdahRudayadravAH pravartante |  
shItairnivartayettAn vIjyashcAlomaharShAt syAt ||43||
shItairnivartayettAn vIjyashcAlomaharShAt syAt ||43||