Dantidravanti Kalpa Adhyaya: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 541: | Line 541: | ||
virecanaM mukhyatamaM kAmalAharamuttamam||31|| | virecanaM mukhyatamaM kAmalAharamuttamam||31|| | ||
40. The paste of root of | 40. The paste of root of ''danti'' and equal quantity of jaggery are mixed and ''asava'' is prepared. This is the best formulation for therapeutic purgation in ''kamala''. [31] | ||
श्यामादन्तीरसे गौडः पिप्पलीफलचित्रकैः| | श्यामादन्तीरसे गौडः पिप्पलीफलचित्रकैः| | ||
लिप्तेऽरिष्टोऽनिलश्लेष्मप्लीहपाण्डूदरापहः||३२|| | |||
लिप्तेऽरिष्टोऽनिलश्लेष्मप्लीहपाण्डूदरापहः||३२|| | |||
तथा दन्तीद्रवन्त्योश्च कषाये साजगन्धयोः| | तथा दन्तीद्रवन्त्योश्च कषाये साजगन्धयोः| | ||
गौडः कार्योऽऽजशृङ्ग्या वा स वै सुखविरेचनः||३३|| | गौडः कार्योऽऽजशृङ्ग्या वा स वै सुखविरेचनः||३३|| | ||
तच्चूर्णक्वाथमाषाम्बुकिण्वतोयसमुद्भवा| | तच्चूर्णक्वाथमाषाम्बुकिण्वतोयसमुद्भवा| | ||
मदिरा कफगुल्माल्पवह्निपार्श्वकटिग्रहे||३४|| | मदिरा कफगुल्माल्पवह्निपार्श्वकटिग्रहे||३४|| | ||
śyāmādantīrasē gauḍaḥ pippalīphalacitrakaiḥ| | śyāmādantīrasē gauḍaḥ pippalīphalacitrakaiḥ| | ||
liptē'riṣṭō'nilaślēṣmaplīhapāṇḍūdarāpahaḥ||32|| | liptē'riṣṭō'nilaślēṣmaplīhapāṇḍūdarāpahaḥ||32|| | ||
tathā dantīdravantyōśca kaṣāyē sājagandhayōḥ| | tathā dantīdravantyōśca kaṣāyē sājagandhayōḥ| | ||
gauḍaḥ kāryō''jaśr̥ṅgyā vā sa vai sukhavirēcanaḥ||33|| | gauḍaḥ kāryō''jaśr̥ṅgyā vā sa vai sukhavirēcanaḥ||33|| | ||
taccūrṇakvāthamāṣāmbukiṇvatōyasamudbhavā| | taccūrṇakvāthamāṣāmbukiṇvatōyasamudbhavā| | ||
madirā kaphagulmālpavahnipārśvakaṭigrahē||34|| | madirā kaphagulmālpavahnipārśvakaṭigrahē||34|| | ||
shyAmAdantIrase gauDaH pippalIphalacitrakaiH| | shyAmAdantIrase gauDaH pippalIphalacitrakaiH| | ||
lipte~ariShTo~anilashleShmaplIhapANDUdarApahaH||32|| | lipte~ariShTo~anilashleShmaplIhapANDUdarApahaH||32|| | ||
tathA dantIdravantyoshca kaShAye sAjagandhayoH| | tathA dantIdravantyoshca kaShAye sAjagandhayoH| | ||
gauDaH kAryo~a~ajashRu~ggyA vA sa vai sukhavirecanaH||33|| | gauDaH kAryo~a~ajashRu~ggyA vA sa vai sukhavirecanaH||33|| | ||
taccUrNakvAthamAShAmbukiNvatoyasamudbhavA| | taccUrNakvAthamAShAmbukiNvatoyasamudbhavA| | ||
madirA kaphagulmAlpavahnipArshvakaTigrahe||34|| | madirA kaphagulmAlpavahnipArshvakaTigrahe||34|| | ||
41. The decoction prepared from | |||
42. – 43. The decoction of | 41. The decoction prepared from ''phanita'' of ''shyama'' (''krishna trivrita'') and ''danti'' is mixed with jaggery (''gud'') in a vessel coated with the paste of ''pippali, madanaphala, chitraka'' and fermented. This arista is ''vata kapha shamaka'' and useful in ''pliha, pandu'' & ''udara''. | ||
44. The decoction of | |||
42.– 43. The decoction of ''danti'' and ''dravanti'' either with ''ajagandha'' or ''ajashringi'' is mixed with ''gud'' and fermented. these are the safe therapeutic purgation preparations. | |||
44. The decoction of ''danti, dravanti'' and ''masha'' added with ''kinva'' is fermented and used for ''kaphaja gulma, agnimantha, parshvagraha'' and ''katigraha''. [32-34] | |||
अजगन्धाकषायेण सौवीरकतुषोदके| | अजगन्धाकषायेण सौवीरकतुषोदके| | ||
सुराकम्पिल्लके योगौ लोध्रवच्च तयोः स्मृतौ||३५|| | सुराकम्पिल्लके योगौ लोध्रवच्च तयोः स्मृतौ||३५|| | ||
ajagandhākaṣāyēṇa sauvīrakatuṣōdakē| | ajagandhākaṣāyēṇa sauvīrakatuṣōdakē| | ||
surākampillakē yōgau lōdhravacca tayōḥ smr̥tau||35|| | surākampillakē yōgau lōdhravacca tayōḥ smr̥tau||35|| | ||
ajagandhAkaShAyeNa sauvIrakatuShodake| | ajagandhAkaShAyeNa sauvIrakatuShodake| | ||
surAkampillake yogau lodhravacca tayoH smRutau||35|| | surAkampillake yogau lodhravacca tayoH smRutau||35|| | ||
45. Souviraka | |||
46. | 45. ''Souviraka'' | ||
47. Sura | |||
48. Kampillaka yoga | 46. ''Tushodaka'' are prepared by the ''danti'' & ''dravanti'' and ''ajagandha''. | ||
47. & 48th formulations are prepared according to the lodhra yoga. | |||
Summary of formulations | 47. ''Sura'' | ||
48. ''Kampillaka yoga'' | |||
47. & 48th formulations are prepared according to the ''lodhra yoga''. [35] | |||
==== Summary of formulations ==== | |||
तत्र श्लोकाः- | तत्र श्लोकाः- | ||
(दध्यादिषु त्रयः पञ्च प्रियालाद्यैस्त्रयो रसे| | (दध्यादिषु त्रयः पञ्च प्रियालाद्यैस्त्रयो रसे| | ||