Dantidravanti Kalpa Adhyaya: Difference between revisions

Line 541: Line 541:
virecanaM mukhyatamaM  kAmalAharamuttamam||31||  
virecanaM mukhyatamaM  kAmalAharamuttamam||31||  


40. The paste of root of dantī and equal quantity of jaggery are mixed and asava is prepared. This is the best formulation for therapeutic purgation in kamala. (31)
40. The paste of root of ''danti'' and equal quantity of jaggery are mixed and ''asava'' is prepared. This is the best formulation for therapeutic purgation in ''kamala''. [31]


श्यामादन्तीरसे गौडः पिप्पलीफलचित्रकैः|  
श्यामादन्तीरसे गौडः पिप्पलीफलचित्रकैः|  
लिप्तेऽरिष्टोऽनिलश्लेष्मप्लीहपाण्डूदरापहः||३२||  
 
लिप्तेऽरिष्टोऽनिलश्लेष्मप्लीहपाण्डूदरापहः||३२||
तथा दन्तीद्रवन्त्योश्च कषाये साजगन्धयोः|  
तथा दन्तीद्रवन्त्योश्च कषाये साजगन्धयोः|  
गौडः कार्योऽऽजशृङ्ग्या वा स  वै सुखविरेचनः||३३||  
गौडः कार्योऽऽजशृङ्ग्या वा स  वै सुखविरेचनः||३३||  
तच्चूर्णक्वाथमाषाम्बुकिण्वतोयसमुद्भवा|  
तच्चूर्णक्वाथमाषाम्बुकिण्वतोयसमुद्भवा|  
मदिरा कफगुल्माल्पवह्निपार्श्वकटिग्रहे||३४||  
मदिरा कफगुल्माल्पवह्निपार्श्वकटिग्रहे||३४||  
śyāmādantīrasē gauḍaḥ pippalīphalacitrakaiḥ|  
śyāmādantīrasē gauḍaḥ pippalīphalacitrakaiḥ|  
liptē'riṣṭō'nilaślēṣmaplīhapāṇḍūdarāpahaḥ||32||  
liptē'riṣṭō'nilaślēṣmaplīhapāṇḍūdarāpahaḥ||32||  
tathā dantīdravantyōśca kaṣāyē sājagandhayōḥ|  
tathā dantīdravantyōśca kaṣāyē sājagandhayōḥ|  
gauḍaḥ kāryō''jaśr̥ṅgyā vā sa  vai sukhavirēcanaḥ||33||  
gauḍaḥ kāryō''jaśr̥ṅgyā vā sa  vai sukhavirēcanaḥ||33||  
taccūrṇakvāthamāṣāmbukiṇvatōyasamudbhavā|  
taccūrṇakvāthamāṣāmbukiṇvatōyasamudbhavā|  
madirā kaphagulmālpavahnipārśvakaṭigrahē||34||  
madirā kaphagulmālpavahnipārśvakaṭigrahē||34||  
shyAmAdantIrase gauDaH pippalIphalacitrakaiH|  
shyAmAdantIrase gauDaH pippalIphalacitrakaiH|  
lipte~ariShTo~anilashleShmaplIhapANDUdarApahaH||32||  
lipte~ariShTo~anilashleShmaplIhapANDUdarApahaH||32||  
tathA dantIdravantyoshca kaShAye sAjagandhayoH|  
tathA dantIdravantyoshca kaShAye sAjagandhayoH|  
gauDaH kAryo~a~ajashRu~ggyA vA sa vai sukhavirecanaH||33||  
gauDaH kAryo~a~ajashRu~ggyA vA sa vai sukhavirecanaH||33||  
taccUrNakvAthamAShAmbukiNvatoyasamudbhavA|  
taccUrNakvAthamAShAmbukiNvatoyasamudbhavA|  
madirA kaphagulmAlpavahnipArshvakaTigrahe||34||  
madirA kaphagulmAlpavahnipArshvakaTigrahe||34||  
41. The decoction prepared from phānita of shyama (Krishna trivrat) and dantī is mixed with jaggery (guḍ) in a vessel coated with the paste of pippali, madanaphala, chitraka and fermented. This arista is vata kapha shamaka and useful in pliha, pandu & udara.
 
42. – 43. The decoction of dantī and dravanti either with ajagandha or ajaśriṅgī is mixed with guḍ and fermented. these are the safe therapeutic purgation preparations.
41. The decoction prepared from ''phanita'' of ''shyama'' (''krishna trivrita'') and ''danti'' is mixed with jaggery (''gud'') in a vessel coated with the paste of ''pippali, madanaphala, chitraka'' and fermented. This arista is ''vata kapha shamaka'' and useful in ''pliha, pandu'' & ''udara''.
44.  The decoction of dantī, dravanti and masha added with kinva is fermented and used for kaphaja gulma, agnimantha, parshvagraha and katigraha. (32-34)
 
42.– 43. The decoction of ''danti'' and ''dravanti'' either with ''ajagandha'' or ''ajashringi'' is mixed with ''gud'' and fermented. these are the safe therapeutic purgation preparations.
 
44.  The decoction of ''danti, dravanti'' and ''masha'' added with ''kinva'' is fermented and used for ''kaphaja gulma, agnimantha, parshvagraha'' and ''katigraha''. [32-34]
 
अजगन्धाकषायेण सौवीरकतुषोदके|  
अजगन्धाकषायेण सौवीरकतुषोदके|  
सुराकम्पिल्लके योगौ लोध्रवच्च तयोः स्मृतौ||३५||
सुराकम्पिल्लके योगौ लोध्रवच्च तयोः स्मृतौ||३५||
ajagandhākaṣāyēṇa sauvīrakatuṣōdakē|  
ajagandhākaṣāyēṇa sauvīrakatuṣōdakē|  
surākampillakē yōgau lōdhravacca tayōḥ smr̥tau||35||  
surākampillakē yōgau lōdhravacca tayōḥ smr̥tau||35||  
ajagandhAkaShAyeNa sauvIrakatuShodake|  
ajagandhAkaShAyeNa sauvIrakatuShodake|  
surAkampillake yogau lodhravacca tayoH smRutau||35||  
surAkampillake yogau lodhravacca tayoH smRutau||35||  
45. Souviraka  
 
46.  Tuṣōdaka are prepared by the dantī & dravanti and ajagandha.
45. ''Souviraka''
47. Sura
 
48. Kampillaka yoga-
46.  ''Tushodaka'' are prepared by the ''danti'' & ''dravanti'' and ''ajagandha''.
47. & 48th formulations are prepared according to the lodhra yoga. (35)
 
Summary of formulations:
47. ''Sura''
 
48. ''Kampillaka yoga''
 
47. & 48th formulations are prepared according to the ''lodhra yoga''. [35]
 
==== Summary of formulations ====
 
तत्र श्लोकाः-  
तत्र श्लोकाः-  
(दध्यादिषु त्रयः पञ्च प्रियालाद्यैस्त्रयो रसे|  
(दध्यादिषु त्रयः पञ्च प्रियालाद्यैस्त्रयो रसे|