Visarpa Chikitsa: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 1,501: | Line 1,501: | ||
अन्नपानानि वक्ष्यामि विसर्पाणां निवृत्तये | | अन्नपानानि वक्ष्यामि विसर्पाणां निवृत्तये | | ||
लङ्घितेभ्यो हितो मन्थो रूक्षः सक्षौद्रशर्करः ||१०८|| | लङ्घितेभ्यो हितो मन्थो रूक्षः सक्षौद्रशर्करः ||१०८|| | ||
मधुरः किञ्चिदम्लो वा दाडिमामलकान्वितः | | मधुरः किञ्चिदम्लो वा दाडिमामलकान्वितः | | ||
सपरूषकमृद्वीकः सखर्जूरः शृताम्बुना ||१०९|| | सपरूषकमृद्वीकः सखर्जूरः शृताम्बुना ||१०९|| | ||
तर्पणैर्यवशालीनां सस्नेहा चावलेहिका | | तर्पणैर्यवशालीनां सस्नेहा चावलेहिका | | ||
जीर्णे पुराणशालीनां यूषैर्भुञ्जीत भोजनम् ||११०|| | जीर्णे पुराणशालीनां यूषैर्भुञ्जीत भोजनम् ||११०|| | ||
मुद्गान्मसूरांश्चणकान् यूषार्थमुपकल्पयेत् | | मुद्गान्मसूरांश्चणकान् यूषार्थमुपकल्पयेत् | | ||
अनम्लान् दाडिमाम्लान् वा पटोलामलकैः सह ||१११|| | अनम्लान् दाडिमाम्लान् वा पटोलामलकैः सह ||१११|| | ||
जाङ्गलानां च मांसानां रसांस्तस्योपकल्पयेत् | | जाङ्गलानां च मांसानां रसांस्तस्योपकल्पयेत् | | ||
रूक्षान् परूषकद्राक्षादाडिमामलकान्वितान् ||११२|| | रूक्षान् परूषकद्राक्षादाडिमामलकान्वितान् ||११२|| | ||
रक्ताः श्वेता महाह्वाश्च शालयः षष्टिकैः सह | | रक्ताः श्वेता महाह्वाश्च शालयः षष्टिकैः सह | | ||
भोजनार्थे प्रशस्यन्ते पुराणाः सुपरिस्रुताः ||११३|| | भोजनार्थे प्रशस्यन्ते पुराणाः सुपरिस्रुताः ||११३|| | ||
यवगोधूमशालीनां सात्म्यान्येव प्रदापयेत् | | यवगोधूमशालीनां सात्म्यान्येव प्रदापयेत् | | ||
येषां नात्युचितः शालिर्नरा ये च कफाधिकाः ||११४|| | येषां नात्युचितः शालिर्नरा ये च कफाधिकाः ||११४|| | ||
annapānāni vakṣyāmi visarpāṇāṁ nivr̥ttayē| | annapānāni vakṣyāmi visarpāṇāṁ nivr̥ttayē| | ||
laṅghitēbhyō hitō manthō rūkṣaḥ sakṣaudraśarkaraḥ||108|| | laṅghitēbhyō hitō manthō rūkṣaḥ sakṣaudraśarkaraḥ||108|| | ||
madhuraḥ kiñcidamlō vā dāḍimāmalakānvitaḥ| | madhuraḥ kiñcidamlō vā dāḍimāmalakānvitaḥ| | ||
saparūṣakamr̥dvīkaḥ sakharjūraḥ śr̥tāmbunā||109|| | saparūṣakamr̥dvīkaḥ sakharjūraḥ śr̥tāmbunā||109|| | ||
tarpaṇairyavaśālīnāṁ sasnēhā cāvalēhikā| | tarpaṇairyavaśālīnāṁ sasnēhā cāvalēhikā| | ||
jīrṇē purāṇaśālīnāṁ yūṣairbhuñjīta bhōjanam||110|| | jīrṇē purāṇaśālīnāṁ yūṣairbhuñjīta bhōjanam||110|| | ||
mudgānmasūrāṁścaṇakān yūṣārthamupakalpayēt| | mudgānmasūrāṁścaṇakān yūṣārthamupakalpayēt| | ||
anamlān dāḍimāmlān vā paṭōlāmalakaiḥ saha||111|| | anamlān dāḍimāmlān vā paṭōlāmalakaiḥ saha||111|| | ||
jāṅgalānāṁ ca māṁsānāṁ rasāṁstasyōpakalpayēt| | jāṅgalānāṁ ca māṁsānāṁ rasāṁstasyōpakalpayēt| | ||
rūkṣān parūṣakadrākṣādāḍimāmalakānvitān||112|| | rūkṣān parūṣakadrākṣādāḍimāmalakānvitān||112|| | ||
raktāḥ śvētā mahāhvāśca śālayaḥ ṣaṣṭikaiḥ saha| | raktāḥ śvētā mahāhvāśca śālayaḥ ṣaṣṭikaiḥ saha| | ||
bhōjanārthē praśasyantē purāṇāḥ suparisrutāḥ||113|| | bhōjanārthē praśasyantē purāṇāḥ suparisrutāḥ||113|| | ||
yavagōdhūmaśālīnāṁ sātmyānyēva pradāpayēt| | yavagōdhūmaśālīnāṁ sātmyānyēva pradāpayēt| | ||
yēṣāṁ nātyucitaḥ śālirnarā yē ca kaphādhikāḥ||114|| | yēṣāṁ nātyucitaḥ śālirnarā yē ca kaphādhikāḥ||114|| | ||
annapAnAni vakShyAmi visarpANAM nivRuttaye| | annapAnAni vakShyAmi visarpANAM nivRuttaye| | ||
la~gghitebhyo hito mantho rūkṣaH sakShaudrasharkaraH||108|| | la~gghitebhyo hito mantho rūkṣaH sakShaudrasharkaraH||108|| | ||
madhuraH ki~jcidamlo vA dADimAmalakAnvitaH| | madhuraH ki~jcidamlo vA dADimAmalakAnvitaH| | ||
saparUShakamRudvIkaH sakharjUraH shRutAmbunA||109|| | saparUShakamRudvIkaH sakharjUraH shRutAmbunA||109|| | ||
tarpaNairyavashAlInAM sasnehA cAvalehikA| | tarpaNairyavashAlInAM sasnehA cAvalehikA| | ||
jIrNe purANashAlInAM yUShairbhu~jjIta bhojanam||110|| | jIrNe purANashAlInAM yUShairbhu~jjIta bhojanam||110|| | ||
mudgAnmasUrAMshcaNakAn yUShArthamupakalpayet| | mudgAnmasUrAMshcaNakAn yUShArthamupakalpayet| | ||
anamlAn dADimAmlAn vA patōlamalakaiH saha||111|| | anamlAn dADimAmlAn vA patōlamalakaiH saha||111|| | ||
jA~ggalAnAM ca mAMsAnAM rasAMstasyopakalpayet| | jA~ggalAnAM ca mAMsAnAM rasAMstasyopakalpayet| | ||
rūkṣan parUShakadrAkShAdADimAmalakAnvitAn||112|| | rūkṣan parUShakadrAkShAdADimAmalakAnvitAn||112|| | ||
raktAH shvetA mahAhvAshca shAlayaH ShaShTikaiH saha| | raktAH shvetA mahAhvAshca shAlayaH ShaShTikaiH saha| | ||
bhojanArthe prashasyante purANAH suparisrutAH||113|| | bhojanArthe prashasyante purANAH suparisrutAH||113|| | ||
yavagodhUmashAlInAM sAtmyAnyeva pradApayet| | yavagodhUmashAlInAM sAtmyAnyeva pradApayet| | ||
yeShAM nAtyucitaH shAlirnarA ye ca kaphAdhikAH||114|| | yeShAM nAtyucitaH shAlirnarA ye ca kaphAdhikAH||114|| | ||