Grahani Chikitsa: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 1,557: | Line 1,557: | ||
Pomegranate having sour taste should be taken along with ghee, ''deepana'' and ''grahi dravyas''. With help of powders of ''deepaniya'' drugs and ghee fortified with bitter drugs, the digestive power should be increased (123-124). | Pomegranate having sour taste should be taken along with ghee, ''deepana'' and ''grahi dravyas''. With help of powders of ''deepaniya'' drugs and ghee fortified with bitter drugs, the digestive power should be increased (123-124). | ||
==== | ==== ''Chandanadya ghrita'' ==== | ||
चन्दनं पद्मकोशीरं पाठां मूर्वां कुटन्नटम्| | चन्दनं पद्मकोशीरं पाठां मूर्वां कुटन्नटम्| | ||
षड्ग्रन्थासारिवास्फोतासप्तपर्णाटरूषकान्||१२५|| | षड्ग्रन्थासारिवास्फोतासप्तपर्णाटरूषकान्||१२५|| | ||
पटोलोदुम्बराश्वत्थवटप्लक्षकपीतनान्| | पटोलोदुम्बराश्वत्थवटप्लक्षकपीतनान्| | ||
कटुकां रोहिणीं मुस्तं निम्बं च द्विपलांशिकम्||१२६|| | कटुकां रोहिणीं मुस्तं निम्बं च द्विपलांशिकम्||१२६|| | ||
द्रोणेऽपां साधयेत् पादशेषे प्रस्थं घृतात् पचेत्| | द्रोणेऽपां साधयेत् पादशेषे प्रस्थं घृतात् पचेत्| | ||
किराततिक्तेन्द्रयववीरामागधिकोत्पलैः||१२७|| | किराततिक्तेन्द्रयववीरामागधिकोत्पलैः||१२७|| | ||
कल्कैरक्षसमैः पेयं तत् पित्तग्रहणीगदे| | कल्कैरक्षसमैः पेयं तत् पित्तग्रहणीगदे| | ||
इति चन्दनाद्यं घृतम् | इति चन्दनाद्यं घृतम् | ||
candanaṁ padmakōśīraṁ pāṭhāṁ mūrvāṁ kuṭannaṭam| | candanaṁ padmakōśīraṁ pāṭhāṁ mūrvāṁ kuṭannaṭam| | ||
ṣaḍgranthāsārivāsphōtāsaptaparṇāṭarūṣakān||125|| | ṣaḍgranthāsārivāsphōtāsaptaparṇāṭarūṣakān||125|| | ||
paṭōlōdumbarāśvatthavaṭaplakṣakapītanān| | paṭōlōdumbarāśvatthavaṭaplakṣakapītanān| | ||
kaṭukāṁ rōhiṇīṁ mustaṁ nimbaṁ ca dvipalāṁśikam||126|| | kaṭukāṁ rōhiṇīṁ mustaṁ nimbaṁ ca dvipalāṁśikam||126|| | ||
drōṇē'pāṁ sādhayēt pādaśēṣē prasthaṁ ghr̥tāt pacēt| | drōṇē'pāṁ sādhayēt pādaśēṣē prasthaṁ ghr̥tāt pacēt| | ||
kirātatiktēndrayavavīrāmāgadhikōtpalaiḥ||127|| | kirātatiktēndrayavavīrāmāgadhikōtpalaiḥ||127|| | ||
kalkairakṣasāmaiḥ pēyaṁ tat Pitta Grahaṇī gadē| | kalkairakṣasāmaiḥ pēyaṁ tat Pitta Grahaṇī gadē| | ||
iti candanādyaṁ ghr̥tam | iti candanādyaṁ ghr̥tam | ||
candanaM padmakoshIraM pAThAM mUrvAM kuTannaTam| | candanaM padmakoshIraM pAThAM mUrvAM kuTannaTam| | ||
ShaDgranthAsArivAsphotAsaptaparNATarUShakAn||125|| | ShaDgranthAsArivAsphotAsaptaparNATarUShakAn||125|| | ||
paTolodumbarAshvatthavaTaplakShakapItanAn| | paTolodumbarAshvatthavaTaplakShakapItanAn| | ||
kaTukAM rohiNIM mustaM nimbaM ca dvipalAMshikam||126|| | kaTukAM rohiNIM mustaM nimbaM ca dvipalAMshikam||126|| | ||
droNe~apAM sAdhayet pAdasheShe prasthaM ghRutAt pacet| | droNe~apAM sAdhayet pAdasheShe prasthaM ghRutAt pacet| | ||
kirAtatiktendrayavavIrAmAgadhikotpalaiH||127|| | kirAtatiktendrayavavIrAmAgadhikotpalaiH||127|| | ||
kalkairakShasamaiH peyaM tat pittagrahaNIgade| | kalkairakShasamaiH peyaM tat pittagrahaNIgade| | ||
iti candanAdyaM ghRutam | iti candanAdyaM ghRutam | ||
Take | |||
Take two ''pala'' (96 gm) each of ''chandana, padmaka, usheera, patha, murva, kuthannatha'' (''kaivarta musta''), ''shadhgrantha'' (''vacha''), ''sariva, asphota'' (''aspurmallika''), ''saptaparna, aṭarushakana'' (''vasa''), ''patola, udumbara, ashvattha, vata, plaksa, kapeetana'' (''gandha musta''), ''kathuki, musta'' and ''nimba'' and prepare decoction by adding one ''drona'' (12.228 Kg) of water with 1/4th reduction. ''Ghrita siddhi'' is done adding one ''prastha'' (96 gm) of ghee to the above decoction and paste of one ''aksa'' (12 gm) each of ''kiratatikta, indrayava, vira, pippalī'' and ''utpala'' is added. This medicated ghee is known as ''chandanadya ghrita'' and is indicated in ''pittaja grahani'' [125-127] | |||
तिक्तकं यद्घृतं चोक्तं कौष्ठिके तच्च दापयेत्||१२८|| | तिक्तकं यद्घृतं चोक्तं कौष्ठिके तच्च दापयेत्||१२८|| | ||
tiktakaṁ yadghr̥taṁ cōktaṁ kauṣṭhikē tacca dāpayēt||128|| | tiktakaṁ yadghr̥taṁ cōktaṁ kauṣṭhikē tacca dāpayēt||128|| | ||
Tikta | ''Tikta ghrita'' as mentioned in [[Kushtha Chikitsa]] [Ca.Ci.7/140-150] may also be prescribed in ''pittaja grahani'' [128] | ||
==== Nāgarādya chūrṇa ==== | ==== Nāgarādya chūrṇa ==== | ||