Vamana Virechana Vyapat Siddhi: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 324: | Line 324: | ||
अनुलोमोऽनिलः स्वास्थ्यं क्षुत्तृष्णोर्जो मनस्विता| | अनुलोमोऽनिलः स्वास्थ्यं क्षुत्तृष्णोर्जो मनस्विता| | ||
लघुत्वमिन्द्रियोद्गारशुद्धिर्जीर्णौषधाकृतिः||२६|| | लघुत्वमिन्द्रियोद्गारशुद्धिर्जीर्णौषधाकृतिः||२६|| | ||
क्लमो दाहोऽङ्गसदनं भ्रमो मूर्च्छा शिरोरुजा| | क्लमो दाहोऽङ्गसदनं भ्रमो मूर्च्छा शिरोरुजा| | ||
अरतिर्बलहानिश्च सावशेषौषधाकृतिः||२७|| | अरतिर्बलहानिश्च सावशेषौषधाकृतिः||२७|| | ||
anulōmō'nilaḥ svāsthyaṁ kṣuttr̥ṣṇōrjō manasvitā| | anulōmō'nilaḥ svāsthyaṁ kṣuttr̥ṣṇōrjō manasvitā| | ||
laghutvamindriyōdgāraśuddhirjīrṇauṣadhākr̥tiḥ||26|| | laghutvamindriyōdgāraśuddhirjīrṇauṣadhākr̥tiḥ||26|| | ||
klamō dāhō'ṅgasadanaṁ bhramō mūrcchā śirōrujā| | klamō dāhō'ṅgasadanaṁ bhramō mūrcchā śirōrujā| | ||
aratirbalahāniśca sāvaśēṣauṣadhākr̥tiḥ||27|| | aratirbalahāniśca sāvaśēṣauṣadhākr̥tiḥ||27|| | ||
| Line 333: | Line 336: | ||
anulomo~anilaH svAsthyaM kShuttRuShNorjo manasvitA| | anulomo~anilaH svAsthyaM kShuttRuShNorjo manasvitA| | ||
laghutvamindriyodgArashuddhirjIrNauShadhAkRutiH||26|| | laghutvamindriyodgArashuddhirjIrNauShadhAkRutiH||26|| | ||
klamo dAho~a~ggasadanaM bhramo mUrcchA shirorujA| | klamo dAho~a~ggasadanaM bhramo mUrcchA shirorujA| | ||
aratirbalahAnishca sAvasheShauShadhAkRutiH||27|| | aratirbalahAnishca sAvasheShauShadhAkRutiH||27|| | ||
The signs of properly digested medicine include | The signs of properly digested medicine include: | ||
*Normal movement of ''vayu'' | |||
*Timely manifestation of hunger | |||
*Thirst | |||
*Enthusiasm | |||
*Mental happiness | |||
*A feeling of lightness | |||
*Proper functioning of sensorium | |||
*Clear belching | |||
The signs of presence of undigested medicinal residue are | |||
The signs of presence of undigested medicinal residue are: | |||
*Fatigue | |||
*Burning sensation | |||
*General weakness | |||
*Giddiness | |||
*Fainting | |||
*Headache | |||
*Restlessness | |||
*Loss of strength | |||
अकालेऽल्पातिमात्रं च पुराणं न च भावितम्| | अकालेऽल्पातिमात्रं च पुराणं न च भावितम्| | ||
असम्यक्संस्कृतं चैव व्यापद्येतौषधं द्रुतम्||२८|| | असम्यक्संस्कृतं चैव व्यापद्येतौषधं द्रुतम्||२८|| | ||
akālē'lpātimātraṁ ca purāṇaṁ na ca bhāvitam| | akālē'lpātimātraṁ ca purāṇaṁ na ca bhāvitam| | ||
asamyaksaṁskr̥taṁ caiva vyāpadyētauṣadhaṁ drutam||28|| | asamyaksaṁskr̥taṁ caiva vyāpadyētauṣadhaṁ drutam||28|| | ||
akAle~alpAtimAtraM ca purANaM na ca bhAvitam| | akAle~alpAtimAtraM ca purANaM na ca bhAvitam| | ||
asamyaksaMskRutaM caiva vyApadyetauShadhaM drutam||28|| | asamyaksaMskRutaM caiva vyApadyetauShadhaM drutam||28|| | ||
The drug of the following nature may result in quick complication | |||
The drug of the following nature may result in quick complication: | |||
*Unseasonal use | |||
*Being administered in sub or supra-optimal dose. | |||
*Being stored for a longer time | |||
*Being not properly triturated. | |||
*Being not properly processed. | |||
==== Ten complications of emesis and purgation ==== | ==== Ten complications of emesis and purgation ==== | ||