Aragvadhiya Adhyaya: Difference between revisions
| Line 521: | Line 521: | ||
''Vesavara'' is defined as mashed boneless flesh cooked with ''jaggery'' and ''ghrita'', mixed with black pepper 81. | ''Vesavara'' is defined as mashed boneless flesh cooked with ''jaggery'' and ''ghrita'', mixed with black pepper 81. | ||
References: | |||
1. Agnivesha, Charaka Samhitā with ‘Āyurveda-Dipikā’ commentary by Chakrapānidatta, edited by Acharya J T, Reprint edition, Chaukhamba Surbharati Prakashan, Varanasi, 2000; SutraSthāna (Su).30/36 | |||
2. Chakrapānidatta, commentator, Charaka Samhitā, edited by Vaidya Yadavaji Trikamaji Acharya, Reprint edition, Chaukhamba Surbharati Prakashan, Varanasi, 2000, SutraSthāna 3/1-2. | |||
3. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna 3/1-2. | |||
4. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna 3/1-2. | |||
5. Ibidem Charaka Sammhitā (1), CikitsāSthāna 7/53. | |||
6. Arunadatta commentator, Vāgbhata, Ashtānga Hridayam with commentaries ‘Sarvāngasundarā’ of Arunadatta&‘Āyurvedarasāyana’ of Hemādri, edited by Paradakara H S, Reprint 9th edition, Chaukhamba Orientalia, Varanasi, 2005, Ci.19/93. | |||
7. Shrikanthadatta commentator, Srimad Vrinda, Siddhayoga (with ‘Vyākhyākusumāvali’ commentary by Shrikanthadatta), edited by Mahādeva Chimnāj Apte, Anand Ashram Sanskrit Granthavali, 1894, 51/7. | |||
8. Ibidem Charaka Sammhitā (1), SutraSthāna 25/40. | |||
9. Sushruta Samhitā, edited by Acharya J T & N R, Reprint edition, Chaukhamba Surbharati Prakashan, Varanasi, 2003. Ci.6/19. | |||
10. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna 3/1-2. | |||
11. Srimad Vrinda, Siddhayoga (with ‘Vyākhyākusumāvali’ commentary by Shrikanthadatta), edited by Mahādeva Chimnāj Apte, Anand Ashram Sanskrit Granthavali, 1894; 51/9. | |||
12. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/3. | |||
13. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/3. | |||
14. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/4. | |||
15. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/6. | |||
16. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/11. | |||
17. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/12-13. | |||
18. Dalhana, commentator, Sushruta Samhitā, edited by Acharya J T & N R, Reprint edition, Chaukhamba Surbharati Prakashan, Varanasi, 2003, Su.18/3. | |||
19. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/6. | |||
20. Vāgbhata, Ashtānga Hridayam with commentaries ‘Sarvāngasundarā’ of Arunadatta&‘Āyurvedarasāyana’ of Hemādri, edited by Paradakara H S, Reprint 9th edition, Chaukhamba Orientalia, Varanasi, 2005, Su.22/14-15. | |||
21. Arunadatta and Hemādri commentators, Vāgbhata, Ashtānga Hridayam with commentaries ‘Sarvāngasundarā’ of Arunadatta&‘Āyurvedarasāyana’ of Hemādri, edited by Paradakara H S, Reprint 9th edition, Chaukhamba Orientalia, Varanasi, 2005, Su.22/14-15. | |||
22. Ibidem Chakrapānidatta (2), CikitsaSthāna 7/84-96. | |||
23. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/4. | |||
24. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/10. | |||
25. Ibidem Dalhana, commentator (18), Su 18/6. | |||
26. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/6. | |||
27. YogindraNathSen, commentator, Charaka Samhitā,Ni.1/36. | |||
28. Ibidem Dalhana, commentator (18), Su 18/6. | |||
29. Ibidem Dalhana, commentator (18), Su.18/6-9. | |||
30. Ibidem Dalhana, commentator (18), Su.18/12-14. | |||
31. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/12-14. | |||
32. Ibidem Charaka Sammhitā (1), CikitsaSthāna.7. | |||
33. Ibidem Charaka Sammhitā (1), SutraSthāna 4. | |||
34. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Ci.6/19. | |||
35. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna 3/3-17. | |||
36. Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/24. | |||
37. Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/9. | |||
38. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna 3/3-17. | |||
39. Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/27. | |||
40. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna 3/3-17. | |||
41. Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/27. | |||
42. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna 3/3-17. | |||
43. Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/27. | |||
44. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/3. | |||
45. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna.3/1-2. | |||
46. Ibidem Dalhana, commentator (18).Su.18/1-3. | |||
47. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna.3/3-7. | |||
48. Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/27. | |||
49. Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/7. | |||
50. Sharma PV, 2001; Caraka Samhita (critical notes), Vol.III, Chaukhambha Orientalia, Varanasi; 62. | |||
51. Ibidem Charaka Sammhitā (1), SutraSthāna 3/9, 11 and 17. | |||
52. Ibidem YogindraNathSen (27), Ni.1/36. | |||
53. Ibidem Charaka Sammhitā (1), SutraSthāna.3/9, 11 and 17. | |||
54. Ibidem Charaka Sammhitā (1), SutraSthāna 6/24, 40. | |||
55. Ibidem Sushruta Samhitā (9), Ci.24/43. | |||
56. Ibidem Vāgbhata, Ashtānga Hridayam (20), Su.2/15, 3/19. | |||
57. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna 5/93-94. | |||
58. Ibidem Vāgbhata, Ashtānga Hridayam (20), Ci. 19/65-66. | |||
59. Ibidem Arunadatta commentator (6), Ci.19/65-66. | |||
60. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna 3/3-17. | |||
61. Ibidem Chakrapānidatta (2), KalpaSthāna Ka.4/15. | |||
62. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna.3/9. | |||
63. Ibidem Chakrapānidatta (2), CikitsaSthāna 7/102-104. | |||
64. Ibidem Chakrapānidatta (2), CikitsaSthāna Ci.7/119. | |||
65. Ibidem Chakrapānidatta (2), CikitsaSthāna 7/102-104. | |||
66. Ibidem Chakrapānidatta (2), CikitsaSthāna.7/119. | |||
67. Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/5. | |||
68. Ibidem Charaka Sammhitā (1), SutraSthāna 2/3. | |||
69. Ibidem Charaka Sammhitā (1), SutraSthāna.3/8. | |||
70. Ibidem Charaka Sammhitā (1), KalpaSthāna.4/15. | |||
71. Ibidem Chakrapānidatta (2), KalpaSthāna 4/15. | |||
72. Sharma PV | |||
73. Ibidem Vāgbhata, Ashtānga Hridayam (20), Ci.19/67-68. | |||
74. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna 3/10-11. | |||
75. Ibidem Vāgbhata, Ashtānga Hridayam (20), Ci.19/70. | |||
76. Ibidem Srimad Vrinda, Siddhayoga (11), 51/5. | |||
77. Ibidem Vāgbhata, Ashtānga Hridayam (20), Ci.19/70. | |||
78. Ibidem Srimad Vrinda, Siddhayoga (11), 51/5. | |||
79. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna 3/3-17. | |||
80. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna 3/18. | |||
81. Ibidem Chakrapānidatta (2), SutraSthāna.3/19. | |||
82. Pd. K N Sastri and Chaturvedi GN editors, Charaka Samhita, 9th edn, Sutra Sthana 3, 1980; 59-64. | |||
83. Ibidem Chakrapānidatta (2), CikitsaSthāna 25/43) | |||
Glossary of technical terms : | |||
• Cūrṇapradēha (Cūrṇapradēha; चूर्णप्रदेह) : External medication either in form of powder or paste | |||
• Udvartana (Udvartana; उद्वर्तन) : Application of powder drug followed by massaging | |||
• Avacūrṇana (Avacūrṇana;अवचूर्णन) : Sprinkling of powder drug; dusting | |||
• Rasāñjana (Rasanjana;रसाञ्जन) : A derivative from Daruharidra obtaining by adopting the process of Rasakriya. | |||
• Pravāla (Pravala;प्रवाल) : Tender leaf, coral | |||
• Tuṣōdaka (Tushodaka, तुषोदक) : A fermentation product made of unripe and peeled yava (barley) with water. | |||
• Palāśanirdāharasa (Palashanirdaharasa,पलाशनिर्दाहरस) : A special procedure involved in extracting juice of Palāśa plant. It has been described by Cakrapāṇi in detail. | |||
• Vēsavāra (Vesavara, वेसवार) : A preparation of boneless fleshes added with black paper, meat soup. | |||
• Caturbhida-snēha (Chaturbhida-snēha,चतुर्भिदस्नेह) : Ggr̥ta, taila, vasā and majjā; mahāsnēha. | |||
• Daśamūla (Dashamoola, दशमूल) : comprising roots of 10 drugs (bilwa, agnimantha, śyonāka, gambhāri, pāṭalā, br̥hati, kaṇṭakāri, śālaparṇi, pr̥śniparṇi and gokśura) | |||
Gandhauṣadha (Gandha-aushadha,गन्धौषध) : Drugs having predominant fragrance; drugs of agurvādi gaṇa (CK, CS.Su.3/18-22) as referred in CS.Ci.3/267; elā, kumkum, candana etc (BR.26/302; 395). | |||
• aiḍagajaḥ (saiDagajaH ; सैडगजः ): Cassiatora | |||
• añjanaṁ (~jjanaM ;मञ्जनं ):Antimonyisulphidum | |||
• apacīṁ (AapacIM ; पचीं ): cervical adenitis | |||
• āragvadhaḥ (;आरग्वधः ): Cassiafistula | |||
• ārjunam(Arjunam;र्जुन):Terminalia arjuna | |||
• ārśāṁ (ArshA ; र्शांस्य): piles | |||
• bhallātakaṁ (bhallAtakaM ;भल्लातकं ): Semicarpusanacardium | |||
• bhaurjō (bhaurjo; भौर्जो ): Betulaulitis | |||
• cirānnarāṇām(cirAnnarANAm;चिरान्नराणाम् ): chronic suffering of humans | |||
• dhavaśca (dhavashca; धवश्च ): Anogeissuslatifolia | |||
• ēlā (elA ; एला ): Elletaria cardamomum | |||
• gairikam (gairikama;गैरिक): Ferrumhaematite | |||
• gōpittapītāḥ (gopittapItAH ; गोपित्त): ox bile | |||
• granthiśca (granthishca ; ग्रन्थिश्च ): | |||
• gr̥hadhūma (gRuhadhUma ; गृहधूम ): Kitchen soot | |||
• guḍūcī (guDUcI; गुडूची ): Tinnosporacordifolia | |||
• guggulukr̥ṣṇagandhē(guggulukRuShNagandhe;गुग्गुलुकृष्णगन्धे): Commiforamukum | |||
• harēṇu (hareNu ; हरेणु): Pisummsativum | |||
• haridrē (haridre ; हरिद्रे): Curcumalonga | |||
• karañjō (kara~jjo; करञ्जो ): Pongamiapinnata | |||
• karavīrakatvak(karavIrakatvak ; करवीरकत्वक्): Bark of Neriumindicum | |||
• kāśīsa(kAshIsa;काशीस): Ferry sulphas | |||
• khadirō (khadiro ; खदिरो ): Acasiacatechu | |||
• kiṭibhaṁ (kiTibhaM ; किटिभं ): Keloids | |||
• kr̥cchrāṇi (kRucchrANi ;कृच्छ्राणि ): Leprosy | |||
• kr̥ṣṇagandhē (kRuShNagandhe कृष्णगन्धे) : Moringaoleifera | |||
• kuṣṭhaṁ (kuShThaM ; कुष्ठं ): Saussurealappa | |||
• kuṣṭhāni (kuShThAni ; कुष्ठानि ): Skin diseases | |||
• laśunaḥ (lashunaH ; लशुनः ): Alliumsativum | |||
• lōdhrā(lodhr; लोध्रा): Symplocos racemosa | |||
• madanaṁ (madanaM; मदनं ): Randiadumetorum | |||
• manaḥśilālē (manaHshilAle ;मनःशिलाले ): Arsenii disulphidum | |||
• musta(musta ; मुस्त):Cyperus rotundus | |||
• navaṁ kilāsaṁ (navaM kilAsaM ; नवं किलासं ): Leucoderma of recent origin | |||
• nikumbhō (nikumbho;निकुम्भो ): Baliospermummontanum | |||
• nimbō (nimbo ; निम्बो ): Azadirachtaindica | |||
• phaṇijjhakō (phaNijjhako ; फणिज्झको ): | |||
• pīlūni (pIlUni ; पीलूनि ): Veriety of Salvadorapersica | |||
• piṣṭāḥ(piShTAH; पिष्टाः ): ground | |||
• sadadru(sadadru ; सदद्रु): Ring worm | |||
bhagandarā (bhagandar; भगन्दरा): Fistula in ano | |||
• salōmaśō (salomasho ; सलोमशो ): Ferrisalphas | |||
• sapāmāṁ (sapAmAM; सपामां ): popular eruptions | |||
• saptaparṇau (saptaparNau ; सप्तपर्णौ ): Alstoniascholaris | |||
• sarjāḥ(sarjAH; सर्जाः): Vateria indica | |||
• sarṣapataila (sarShapataila ; सर्षपतैल): Mustard oil | |||
• śirīṣaḥ (shirIShaH ; शिरीषः ): Albizzialebbek | |||
• śryāhvaḥ (shryAhvaH ; श्र्याह्वः ): | |||
• strivr̥tā (strivRutA;स्त्रिवृता ): Operculinaterpethum | |||
• sumanaḥpravālāḥ(sumanaHpravAlAH; सुमनःप्रवालाः): Jasminumofficinle | |||
• surāhvaḥ (surAhvaH ; सुराह्वः ): | |||
• surēśaluptaṁ (sureshaluptaM ; सुरेशलुप्तं ): Alopacia | |||
• vacā (vacA;वचा ): Acoruscalamus | |||
• vāsā (vAsA; वासा ):Adhatodavasica | |||
• vatsaka (vatsaka ; वत्सक): Holarrhenaantidysenterica | |||
• viḍaṅgaṁ (viDa~ggaM ; विडङ्गं ): Embeliaribes | |||
• tumburudhānyavanyaṁ (tumburudhAnya तुम्बुरुधान्य):xanthoxylem alatum | |||
• caṇḍāṁ (caNDAM चण्डां):Angelia glauca | |||
• kaṇḍūḥ (kaNDUH कण्डूः):Pruritus | |||
• piḍakāḥ (piDakAH पिडकाः):Pimples | |||
• kōṭhāḥ (sakoThAH सकोठाः):Urticaria | |||
• śōphā (shophAshca शोफाश्च):oedema | |||
• kaṭaṅkaṭērī (kaTa~gkaTerI कटङ्कटेरी):Berberis aristata | |||
• kampillaka (kAsIsakampillaka कम्पिल्लक):Mallotus philippiinensis | |||
• vicarcikā (vicarcikA विचर्चिका):Pamphigus | |||
• maricā (maricAni मरिचानि):Piper nigrum | |||
• tutthaṁ (tutthaM तुत्थं):Copper sulphate | |||
• rasāñjanaṁ (rasA~jjanaM रसाञ्जनं):Concentrated aqueous extract of Berberis aristata | |||
• prapunnāḍabījaṁ (prapunnADabIjaM प्रपुन्नाडबीजं):Seeds of cassis tora | |||
• kapittha (kapitthasya कपित्थस्य):Feronia limonia | |||
• hayamāraka (hayamAraka हयमारक):Nerium indicum | |||
• caturaṅgula (catura~ggula चतुरङ्गुल):Cassia fistula | |||
• kākamācyāḥ (kAkamAcyAH काकमाच्याः):Solanum nigrum | |||
• kulatthāḥ (kulatthAH कुलत्थाः):xanthoxylem | |||
• śatāhvā (shatAhvA शताह्वा):Foeniculum vulgarize | |||
• priyālaṁ (priyAlaM प्रियालं):Buchanania lanzan | |||
• kaśērukaṁ (kasherukaM कशेरुकं):scirpus grossus | |||
• sitōpalāṁ (sitopalAM सितोपलां):Sugar | |||
• gōdhūma (godhUma गोधूम): Triticum sativum | |||
• chagalīpaya (chagalIpayashca छगलीपयश्च): Goats Milk | |||
• prapauṇḍarīkaṁ (prapauNDarIkaM प्रपौण्डरीकं):Nymphea lotus | |||
• naladaṁ (naladaM नलदं):Nardostachis jatamansi | |||
• kālēyaka (kAleyaka कालेयक):Santalum flavum | |||
• yavāsamūlaṁ (yavAsamUlaM यवासमूलं):Alhagi psudalhagi | |||
• śailēya (shaileya शैलेय):Prmelia perforata | |||
• āguru (Aguru गुरु): Aquilaria agollocha | |||
sindhuvāra (sindhuvAra सिन्धुवारः):Vitex negundo | |||