|
|
| Line 521: |
Line 521: |
| ''Vesavara'' is defined as mashed boneless flesh cooked with ''jaggery'' and ''ghrita'', mixed with black pepper 81. | | ''Vesavara'' is defined as mashed boneless flesh cooked with ''jaggery'' and ''ghrita'', mixed with black pepper 81. |
|
| |
|
| ==References== | | ===References=== |
| | |
| #Agnivesha, Charaka Samhitā with Ayurveda-Dipika commentary by Chakrapanidatta, edited by Acharya J T, Reprint edition, Chaukhamba Surbharati Prakashan, Varanasi, 2000; Sutra Sthana (Su).30/36
| |
| #Chakrapanidatta, commentator, Charaka Samhita, edited by Vaidya Yadavaji Trikamaji Acharya, Reprint edition, Chaukhamba Surbharati Prakashan, Varanasi, 2000, Sutra Sthana 3/1-2.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana 3/1-2.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana 3/1-2.
| |
| #Ibidem Charaka Sammhita (1), Chikitsa Sthana 7/53.
| |
| #Arunadatta commentator, Vagbhata, Ashtanga Hridayam with commentaries ‘Sarvangasundara’ of Arunadatta & ‘Ayurvedarasayana’ of Hemadri, edited by Paradakara H S, Reprint 9th edition, Chaukhamba Orientalia, Varanasi, 2005, Ci.19/93.
| |
| #Shrikanthadatta commentator, Srimad Vrinda, Siddhayoga (with ‘Vyakhyakusumavali’ commentary by Shrikanthadatta), edited by Mahadeva Chimnaj Apte, Anand Ashram Sanskrit Granthavali, 1894, 51/7.
| |
| #Ibidem Charaka Sammhita (1), Sutra Sthana 25/40.
| |
| #Sushruta Samhita, edited by Acharya J T & N R, Reprint edition, Chaukhamba Surbharati Prakashan, Varanasi, 2003. Ci.6/19.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana 3/1-2.
| |
| #Srimad Vrinda, Siddhayoga (with ‘Vyakhyakusumavali’ commentary by Shrikanthadatta), edited by Mahadeva Chimnaj Apte, Anand Ashram Sanskrit Granthavali, 1894; 51/9.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Su.18/3.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Su.18/3.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Su.18/4.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Su.18/6.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Su.18/11.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Su.18/12-13.
| |
| #Dalhana, commentator, Sushruta Samhita, edited by Acharya J T & N R, Reprint edition, Chaukhamba Surbharati Prakashan, Varanasi, 2003, Su.18/3.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhitā (9), Su.18/6.
| |
| #Vāgbhata, Ashtānga Hridayam with commentaries ‘Sarvangasundara’ of Arunadatta & ‘Ayurvedarasayana’ of Hemadri, edited by Paradakara H S, Reprint 9th edition, Chaukhamba Orientalia, Varanasi, 2005, Su.22/14-15.
| |
| #Arunadatta and Hemadri commentators, Vagbhata, Ashtanga Hridayam with commentaries ‘Sarvāngasundara’ of Arunadatta & ‘Ayurvedarasayana’ of Hemadri, edited by Paradakara H S, Reprint 9th edition, Chaukhamba Orientalia, Varanasi, 2005, Su.22/14-15.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Chikitsa Sthāna 7/84-96.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Su.18/4.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Su.18/10.
| |
| #Ibidem Dalhana, commentator (18), Su 18/6.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Su.18/6.
| |
| #Yogindra Nath Sen, commentator, Charaka Samhita, Ni.1/36.
| |
| #Ibidem Dalhana, commentator (18), Su 18/6.
| |
| #Ibidem Dalhana, commentator (18), Su.18/6-9.
| |
| #Ibidem Dalhana, commentator (18), Su.18/12-14.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Su.18/12-14.
| |
| #Ibidem Charaka Sammhita (1), Chikitsa Sthana.7.
| |
| #Ibidem Charaka Sammhita (1), Sutra Sthana 4.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Ci.6/19.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana 3/3-17.
| |
| #Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/24.
| |
| #Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/9.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana 3/3-17.
| |
| #Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/27.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana 3/3-17.
| |
| #Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/27.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana 3/3-17.
| |
| #Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/27.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Su.18/3.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana.3/1-2.
| |
| #Ibidem Dalhana, commentator (18).Su.18/1-3.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana.3/3-7.
| |
| #Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/27.
| |
| #Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/7.
| |
| #Sharma PV, 2001; Charaka Samhita (critical notes), Vol.III, Chaukhambha Orientalia, Varanasi; 62.
| |
| #Ibidem Charaka Sammhita (1), Sutra Sthana 3/9, 11 and 17.
| |
| #Ibidem Yogindra Nath Sen (27), Ni.1/36.
| |
| #Ibidem Charaka Sammhita (1), Sutra Sthana.3/9, 11 and 17.
| |
| #Ibidem Charaka Sammhita (1), Sutra Sthana 6/24, 40.
| |
| #Ibidem Sushruta Samhita (9), Ci.24/43.
| |
| #Ibidem Vagbhata, Ashtanga Hridayam (20), Su.2/15, 3/19.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana 5/93-94.
| |
| #Ibidem Vagbhata, Ashtanga Hridayam (20), Ci. 19/65-66.
| |
| #Ibidem Arunadatta commentator (6), Ci.19/65-66.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana 3/3-17.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Kalpa Sthana Ka.4/15.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana.3/9.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Chikitsa Sthana 7/102-104.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Chikitsa Sthana Ci.7/119.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Chikitsa Sthana 7/102-104.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Chikitsa Sthana.7/119.
| |
| #Ibidem Shrikanthadatta commentator (7), 51/5.
| |
| #Ibidem Charaka Samhita (1), Sutra Sthana 2/3.
| |
| #Ibidem Charaka Samhita (1), Sutra Sthana.3/8.
| |
| #Ibidem Charaka Samhita (1), Kalpa Sthana.4/15.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Kalpa Sthana 4/15.
| |
| #Sharma PV
| |
| #Ibidem Vagbhata, Ashtanga Hridayam (20), Ci.19/67-68.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana 3/10-11.
| |
| #Ibidem Vagbhata, Ashtanga Hridayam (20), Ci.19/70.
| |
| #Ibidem Srimad Vrinda, Siddhayoga (11), 51/5.
| |
| #Ibidem Vagbhata, Ashtanga Hridayam (20), Ci.19/70.
| |
| #Ibidem Srimad Vrinda, Siddhayoga (11), 51/5.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana 3/3-17.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana 3/18.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Sutra Sthana.3/19.
| |
| #Pd. K N Sastri and Chaturvedi GN editors, Charaka Samhita, 9th edn, Sutra Sthana 3, 1980; 59-64.
| |
| #Ibidem Chakrapanidatta (2), Chikitsa Sthana 25/43)
| |
| | |
| | |
| === Glossary of technical terms ===
| |
|
| |
| *Cūrṇapradēha (Cūrṇapradēha; चूर्णप्रदेह): External medication either in form of powder or paste
| |
| *Udvartana (Udvartana; उद्वर्तन): Application of powder drug followed by massaging
| |
| *Avacūrṇana (Avacūrṇana; अवचूर्णन): Sprinkling of powder drug; dusting
| |
| *Rasāñjana (Rasanjana; रसाञ्जन): A derivative from Daruharidra obtaining by adopting the process of Rasakriya.
| |
| *Pravāla (Pravala; प्रवाल): Tender leaf, coral
| |
| *Tuṣōdaka (Tushodaka, तुषोदक): A fermentation product made of unripe and peeled yava (barley) with water.
| |
| *Palāśanirdāharasa (Palashanirdaharasa, पलाशनिर्दाहरस): A special procedure involved in extracting juice of Palāśa plant. It has been described by Cakrapāṇi in detail.
| |
| *Vēsavāra (Vesavara, वेसवार): A preparation of boneless fleshes added with black paper, meat soup.
| |
| *Caturbhida-snēha (Chaturbhida-snēha, चतुर्भिद स्नेह): Ggr̥ta, taila, vasā and majjā; mahāsnēha.
| |
| *Daśamūla (Dashamoola, दशमूल): comprising roots of 10 drugs (bilwa, agnimantha, śyonāka, gambhāri, pāṭalā, br̥hati, kaṇṭakāri, śālaparṇi, pr̥śniparṇi and gokśura)
| |
| *Gandhauṣadha (Gandha-aushadha, गन्धौषध):Drugs having predominant fragrance; drugs of agurvādi gaṇa (CK, CS.Su.3/18-22) as referred in CS.Ci.3/267; elā, kumkum, candana etc (BR.26/302; 395)
| |
| *aiḍagajaḥ (saiDagajaH; सैडगजः): Cassia tora
| |
| *añjanaṁ (~jjanaM; मञ्जनं): Antimony isulphidum
| |
| *apacīṁ (AapacIM; पचीं): cervical adenitis
| |
| *āragvadhaḥ (आरग्वधः): Cassia fistula
| |
| *ārjunam (Arjunam; र्जुन): Terminalia arjuna
| |
| *ārśāṁ (ArshA; र्शांस्य): piles
| |
| *bhallātakaṁ (bhallAtakaM; भल्लातकं): Semicarpus anacardium
| |
| *bhaurjō (bhaurjo; भौर्जो): Betula ulitis
| |
| *cirānnarāṇām (cirAnnarANAm; चिरान्नराणाम् ): chronic suffering of humans
| |
| *dhavaśca (dhavashca; धवश्च): Anogeissus latifolia
| |
| *ēlā (elA; एला): Elletaria cardamomum
| |
| *gairikam (gairikama; गैरिक): Ferrum haematite
| |
| *gōpittapītāḥ (gopittapItAH; गोपित्त): ox bile
| |
| *granthiśca (granthishca; ग्रन्थिश्च):
| |
| *gr̥hadhūma (gRuhadhUma; गृहधूम): Kitchen soot
| |
| *guḍūcī (guDUcI; गुडूची): Tinnospora cordifolia
| |
| *guggulukr̥ṣṇagandhē (guggulukRuShNagandhe; गुग्गुलुकृष्णगन्धे): Commifora mukum
| |
| *harēṇu (hareNu; हरेणु): Pisumm sativum
| |
| *haridrē (haridre; हरिद्रे): Curcuma longa
| |
| *karañjō (kara~jjo; करञ्जो): Pongamia pinnata
| |
| *karavīrakatvak (karavIrakatvak; करवीरकत्वक्): Bark of Nerium indicum
| |
| *kāśīsa (kAshIsa; काशीस): Ferry sulphas
| |
| *khadirō (khadiro; खदिरो): Acasia catechu
| |
| *kiṭibhaṁ (kiTibhaM; किटिभं): Keloids
| |
| *kr̥cchrāṇi (kRucchrANi; कृच्छ्राणि): Leprosy
| |
| *kr̥ṣṇagandhē (kRuShNagandhe कृष्णगन्धे): Moringa oleifera
| |
| *kuṣṭhaṁ (kuShThaM; कुष्ठं): Saussurea lappa
| |
| *kuṣṭhāni (kuShThAni; कुष्ठानि): Skin diseases
| |
| *laśunaḥ (lashunaH; लशुनः): Allium sativum
| |
| *lōdhrā (lodhr; लोध्रा): Symplocos racemosa
| |
| *madanaṁ (madanaM; मदनं): Randia dumetorum
| |
| *manaḥśilālē (manaHshilAle; मनःशिलाले): Arsenii disulphidum
| |
| *musta (musta; मुस्त): Cyperus rotundus
| |
| *navaṁ kilāsaṁ (navaM kilAsaM; नवं किलासं): Leucoderma of recent origin
| |
| *nikumbhō (nikumbho; निकुम्भो): Baliospermum montanum
| |
| *nimbō (nimbo; निम्बो): Azadirachta indica
| |
| *phaṇijjhakō (phaNijjhako; फणिज्झको):
| |
| *pīlūni (pIlUni; पीलूनि): Variety of Salvadora persica
| |
| *piṣṭāḥ (piShTAH; पिष्टाः): ground
| |
| *sadadru (sadadru ; सदद्रु): Ring worm
| |
| *bhagandarā (bhagandar; भगन्दरा): Fistula in ano
| |
| *salōmaśō (salomasho; सलोमशो): Ferri salphas
| |
| *sapāmāṁ (sapAmAM; सपामां): popular eruptions
| |
| *saptaparṇau (saptaparNau; सप्तपर्णौ): Alstonia scholaris
| |
| *sarjāḥ (sarjAH; सर्जाः): Vateria indica
| |
| *sarṣapataila (sarShapataila; सर्षपतैल): Mustard oil
| |
| *śirīṣaḥ (shirIShaH; शिरीषः): Albizzia lebbek
| |
| *śryāhvaḥ (shryAhvaH; श्र्याह्वः):
| |
| *strivr̥tā (strivRutA; स्त्रिवृता): Operculina terpethum
| |
| *sumanaḥpravālāḥ (sumanaHpravAlAH; सुमनःप्रवालाः): Jasminum officinle
| |
| *surāhvaḥ (surAhvaH; सुराह्वः):
| |
| *surēśaluptaṁ (sureshaluptaM; सुरेशलुप्तं): Alopacia
| |
| *vacā (vacA; वचा): Acorus calamus
| |
| *vāsā (vAsA; वासा): Adhatoda vasica
| |
| *vatsaka (vatsaka; वत्सक): Holarrhena antidysenterica
| |
| *viḍaṅgaṁ (viDa~ggaM; विडङ्गं): Embelia ribes
| |
| *tumburudhānyavanyaṁ (tumburudhAnya तुम्बुरुधान्य): xanthoxylem alatum
| |
| *caṇḍāṁ (caNDAM चण्डां): Angelia glauca
| |
| *kaṇḍūḥ (kaNDUH कण्डूः): Pruritus
| |
| *piḍakāḥ (piDakAH पिडकाः): Pimples
| |
| *kōṭhāḥ (sakoThAH सकोठाः): Urticaria
| |
| *śōphā (shophAshca शोफाश्च): oedema
| |
| *kaṭaṅkaṭērī (kaTa~gkaTerI कटङ्कटेरी): Berberis aristata
| |
| *kampillaka (kAsIsakampillaka कम्पिल्लक): Mallotus philippiinensis
| |
| *vicarcikā (vicarcikA विचर्चिका): Pamphigus
| |
| *maricā (maricAni मरिचानि): Piper nigrum
| |
| *tutthaṁ (tutthaM तुत्थं ): Copper sulphate
| |
| *rasāñjanaṁ (rasA~jjanaM रसाञ्जनं): Concentrated aqueous extract of Berberis aristata
| |
| *prapunnāḍabījaṁ (prapunnADabIjaM प्रपुन्नाडबीजं ): Seeds of cassis tora
| |
| *kapittha (kapitthasya कपित्थस्य): Feronia limonia
| |
| *hayamāraka (hayamAraka हयमारक): Nerium indicum
| |
| *caturaṅgula (catura~ggula चतुरङ्गुल ): Cassia fistula
| |
| *kākamācyāḥ (kAkamAcyAH काकमाच्याः): Solanum nigrum
| |
| *kulatthāḥ (kulatthAH कुलत्थाः ): xanthoxylem
| |
| *śatāhvā (shatAhvA शताह्वा): Foeniculum vulgarize
| |
| *priyālaṁ (priyAlaM प्रियालं ): Buchanania lanzan
| |
| *kaśērukaṁ (kasherukaM कशेरुकं): scirpus grossus
| |
| *sitōpalāṁ (sitopalAM सितोपलां): Sugar
| |
| *gōdhūma (godhUma गोधूम): Triticum sativum
| |
| *chagalīpaya (chagalIpayashca छगलीपयश्च): Goats Milk
| |
| *prapauṇḍarīkaṁ (prapauNDarIkaM प्रपौण्डरीकं): Nymphea lotus
| |
| *naladaṁ (naladaM नलदं): Nardostachis jatamansi
| |
| *kālēyaka (kAleyaka कालेयक): Santalum flavum
| |
| *yavāsamūlaṁ (yavAsamUlaM यवासमूलं): Alhagi psudalhagi
| |
| *śailēya (shaileya शैलेय): Prmelia perforata
| |
| *āguru (Aguru गुरु): Aquilaria agollocha
| |
| *sindhuvāra (sindhuvAra सिन्धुवारः): Vitex negundo
| |