Purvarupeeya: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 311: | Line 311: | ||
एतानि पूर्वरूपाणि यः सम्यगवबुध्यते| | एतानि पूर्वरूपाणि यः सम्यगवबुध्यते| | ||
स एषामनुबन्धं च फलं च ज्ञातुमर्हति||२६|| | स एषामनुबन्धं च फलं च ज्ञातुमर्हति||२६|| | ||
ētāni pūrvarūpāṇi yaḥ samyagavabudhyatē| | ētāni pūrvarūpāṇi yaḥ samyagavabudhyatē| | ||
sa ēṣāmanubandhaṁ ca phalaṁ ca jñātumarhati||26|| | sa ēṣāmanubandhaṁ ca phalaṁ ca jñātumarhati||26|| | ||
etAni pUrvarUpANi yaH samyagavabudhyate| | etAni pUrvarUpANi yaH samyagavabudhyate| | ||
sa eShAmanubandhaM ca phalaM ca j~jAtumarhati||26|| | sa eShAmanubandhaM ca phalaM ca j~jAtumarhati||26|| | ||
One who (physician ) understands these premonitory symptoms thoroughly, also deserves the knowledge of associated diseases and their result i.e. death.[26] | One who (physician ) understands these premonitory symptoms thoroughly, also deserves the knowledge of associated diseases and their result i.e. death.[26] | ||
इमांश्चाप्यपरान् स्वप्नान् दारुणानुपलक्षयेत्| | इमांश्चाप्यपरान् स्वप्नान् दारुणानुपलक्षयेत्| | ||
व्याधितानां विनाशाय क्लेशाय महतेऽपि वा||२७|| | व्याधितानां विनाशाय क्लेशाय महतेऽपि वा||२७|| | ||
यस्योत्तमाङ्गे जायन्ते वंशगुल्मलतादयः| | यस्योत्तमाङ्गे जायन्ते वंशगुल्मलतादयः| | ||
वयांसि च विलीयन्ते स्वप्ने मौण्ड्यमियाच्च यः||२८|| | वयांसि च विलीयन्ते स्वप्ने मौण्ड्यमियाच्च यः||२८|| | ||
गृध्रोलूकश्वकाकाद्यैः स्वप्ने यः परिवार्यते| | गृध्रोलूकश्वकाकाद्यैः स्वप्ने यः परिवार्यते| | ||
रक्षःप्रेतपिशाचस्त्रीचण्डालद्रविडान्ध्रकैः | रक्षःप्रेतपिशाचस्त्रीचण्डालद्रविडान्ध्रकैः ||२९|| | ||
वंशवेत्रलतापाशतृणकण्टकसङ्कटे| | वंशवेत्रलतापाशतृणकण्टकसङ्कटे| | ||
संसज्जति हि यः स्वप्ने यो गच्छन् प्रपतत्यपि||३०|| | संसज्जति हि यः स्वप्ने यो गच्छन् प्रपतत्यपि||३०|| | ||
भूमौ पांशूपधानायां वल्मीके वाऽथ भस्मनि| | भूमौ पांशूपधानायां वल्मीके वाऽथ भस्मनि| | ||
श्मशानायतने श्वभ्रे स्वप्ने यः प्रपतत्यपि ||३१|| | श्मशानायतने श्वभ्रे स्वप्ने यः प्रपतत्यपि ||३१|| | ||
कलुषेऽम्भसि पङ्के वा कूपे वा तमसाऽऽवृते| | कलुषेऽम्भसि पङ्के वा कूपे वा तमसाऽऽवृते| | ||
स्वप्ने मज्जति शीघ्रेण स्रोतसा ह्रियते च यः||३२|| | स्वप्ने मज्जति शीघ्रेण स्रोतसा ह्रियते च यः||३२|| | ||
स्नेहपानं तथाऽभ्यङ्गः प्रच्छर्दनविरेचने| | स्नेहपानं तथाऽभ्यङ्गः प्रच्छर्दनविरेचने| | ||
हिरण्यलाभः कलहः स्वप्ने बन्धपराजयौ||३३|| | हिरण्यलाभः कलहः स्वप्ने बन्धपराजयौ||३३|| | ||
उपानद्युगनाशश्च प्रपातः पादचर्मणोः| | उपानद्युगनाशश्च प्रपातः पादचर्मणोः| | ||
हर्षः स्वप्ने प्रकुपितैः पितृभिश्चावभर्त्सनम्||३४|| | हर्षः स्वप्ने प्रकुपितैः पितृभिश्चावभर्त्सनम्||३४|| | ||
दन्तचन्द्रार्कनक्षत्रदेवतादीपचक्षुषाम् | | दन्तचन्द्रार्कनक्षत्रदेवतादीपचक्षुषाम् | | ||
पतनं वा विनाशो वा स्वप्ने भेदो नगस्य वा||३५|| | पतनं वा विनाशो वा स्वप्ने भेदो नगस्य वा||३५|| | ||
रक्तपुष्पं वनं भूमिं पापकर्मालयं चिताम्| | रक्तपुष्पं वनं भूमिं पापकर्मालयं चिताम्| | ||
गुहान्धकारसम्बाधं स्वप्ने यः प्रविशत्यपि||३६|| | गुहान्धकारसम्बाधं स्वप्ने यः प्रविशत्यपि||३६|| | ||
रक्तमाली हसन्नुच्चैर्दिग्वासा दक्षिणां दिशम्| | रक्तमाली हसन्नुच्चैर्दिग्वासा दक्षिणां दिशम्| | ||
दारुणामटवीं स्वप्ने कपियुक्तेन याति वा||३७|| | दारुणामटवीं स्वप्ने कपियुक्तेन याति वा||३७|| | ||
काषायिणामसौम्यानां नग्नानां दण्डधारिणाम्| | काषायिणामसौम्यानां नग्नानां दण्डधारिणाम्| | ||
कृष्णानां रक्तनेत्राणां स्वप्ने नेच्छन्ति दर्शनम्||३८|| | कृष्णानां रक्तनेत्राणां स्वप्ने नेच्छन्ति दर्शनम्||३८|| | ||
कृष्णा पापा निराचारा दीर्घकेशनखस्तनी| | कृष्णा पापा निराचारा दीर्घकेशनखस्तनी| | ||
विरागमाल्यवसना स्वप्ने कालनिशा मता||३९|| | विरागमाल्यवसना स्वप्ने कालनिशा मता||३९|| | ||
इत्येते दारुणाः स्वप्ना रोगी यैर्याति पञ्चताम्| | इत्येते दारुणाः स्वप्ना रोगी यैर्याति पञ्चताम्| | ||
अरोगः संशयं गत्वा कश्चिदेव प्रमुच्यते||४०|| | अरोगः संशयं गत्वा कश्चिदेव प्रमुच्यते||४०|| | ||
imāṁścāpyaparān svapnān dāruṇānupalakṣayēt| | imāṁścāpyaparān svapnān dāruṇānupalakṣayēt| | ||
vyādhitānāṁ vināśāya klēśāya mahatē'pi vā||27|| | vyādhitānāṁ vināśāya klēśāya mahatē'pi vā||27|| | ||
yasyōttamāṅgē jāyantē vaṁśagulmalatādayaḥ| | yasyōttamāṅgē jāyantē vaṁśagulmalatādayaḥ| | ||
vayāṁsi ca vilīyantē svapnē mauṇḍyamiyācca yaḥ||28|| | vayāṁsi ca vilīyantē svapnē mauṇḍyamiyācca yaḥ||28|| | ||
gr̥dhrōlūkaśvakākādyaiḥ svapnē yaḥ parivāryatē| | gr̥dhrōlūkaśvakākādyaiḥ svapnē yaḥ parivāryatē| | ||
rakṣaḥprētapiśācastrīcaṇḍāladraviḍāndhrakaiḥ ||29|| | rakṣaḥprētapiśācastrīcaṇḍāladraviḍāndhrakaiḥ ||29|| | ||
vaṁśavētralatāpāśatr̥ṇakaṇṭakasaṅkaṭē| | vaṁśavētralatāpāśatr̥ṇakaṇṭakasaṅkaṭē| | ||
saṁsajjati hi yaḥ svapnē yō gacchan prapatatyapi||30|| | saṁsajjati hi yaḥ svapnē yō gacchan prapatatyapi||30|| | ||
bhūmau pāṁśūpadhānāyāṁ valmīkē vā'tha bhasmani| | bhūmau pāṁśūpadhānāyāṁ valmīkē vā'tha bhasmani| | ||
śmaśānāyatanē śvabhrē svapnē yaḥ prapatatyapi ||31|| | śmaśānāyatanē śvabhrē svapnē yaḥ prapatatyapi ||31|| | ||
kaluṣē'mbhasi paṅkē vā kūpē vā tamasā''vr̥tē| | kaluṣē'mbhasi paṅkē vā kūpē vā tamasā''vr̥tē| | ||
svapnē majjati śīghrēṇa srōtasā hriyatē ca yaḥ||32|| | svapnē majjati śīghrēṇa srōtasā hriyatē ca yaḥ||32|| | ||
snēhapānaṁ tathā'bhyaṅgaḥ pracchardanavirēcanē| | snēhapānaṁ tathā'bhyaṅgaḥ pracchardanavirēcanē| | ||
hiraṇyalābhaḥ kalahaḥ svapnē bandhaparājayau||33|| | hiraṇyalābhaḥ kalahaḥ svapnē bandhaparājayau||33|| | ||
upānadyuganāśaśca prapātaḥ pādacarmaṇōḥ| | upānadyuganāśaśca prapātaḥ pādacarmaṇōḥ| | ||
harṣaḥ svapnē prakupitaiḥ pitr̥bhiścāvabhartsanam||34|| | harṣaḥ svapnē prakupitaiḥ pitr̥bhiścāvabhartsanam||34|| | ||
dantacandrārkanakṣatradēvatādīpacakṣuṣām | | dantacandrārkanakṣatradēvatādīpacakṣuṣām | | ||
patanaṁ vā vināśō vā svapnē bhēdō nagasya vā||35|| | patanaṁ vā vināśō vā svapnē bhēdō nagasya vā||35|| | ||
raktapuṣpaṁ vanaṁ bhūmiṁ pāpakarmālayaṁ citām| | raktapuṣpaṁ vanaṁ bhūmiṁ pāpakarmālayaṁ citām| | ||
guhāndhakārasambādhaṁ svapnē yaḥ praviśatyapi||36|| | guhāndhakārasambādhaṁ svapnē yaḥ praviśatyapi||36|| | ||
raktamālī hasannuccairdigvāsā dakṣiṇāṁ diśam| | raktamālī hasannuccairdigvāsā dakṣiṇāṁ diśam| | ||
dāruṇāmaṭavīṁ svapnē kapiyuktēna yāti vā||37|| | dāruṇāmaṭavīṁ svapnē kapiyuktēna yāti vā||37|| | ||
kāṣāyiṇāmasaumyānāṁ nagnānāṁ daṇḍadhāriṇām| | kāṣāyiṇāmasaumyānāṁ nagnānāṁ daṇḍadhāriṇām| | ||
kr̥ṣṇānāṁ raktanētrāṇāṁ svapnē nēcchanti darśanam||38|| | kr̥ṣṇānāṁ raktanētrāṇāṁ svapnē nēcchanti darśanam||38|| | ||
kr̥ṣṇā pāpā nirācārā dīrghakēśanakhastanī| | kr̥ṣṇā pāpā nirācārā dīrghakēśanakhastanī| | ||
virāgamālyavasanā svapnē kālaniśā matā||39|| | virāgamālyavasanā svapnē kālaniśā matā||39|| | ||
ityētē dāruṇāḥ svapnā rōgī yairyāti pañcatām| | ityētē dāruṇāḥ svapnā rōgī yairyāti pañcatām| | ||
arōgaḥ saṁśayaṁ gatvā kaścidēva pramucyatē||40|| | arōgaḥ saṁśayaṁ gatvā kaścidēva pramucyatē||40|| | ||
imAMshcApyaparAn svapnAn dAruNAnupalakShayet| | imAMshcApyaparAn svapnAn dAruNAnupalakShayet| | ||
vyAdhitAnAM vinAshAya kleshAya mahate~api vA||27|| | vyAdhitAnAM vinAshAya kleshAya mahate~api vA||27|| | ||
yasyottamA~gge jAyante vaMshagulmalatAdayaH| | yasyottamA~gge jAyante vaMshagulmalatAdayaH| | ||
vayAMsi ca vilIyante svapne mauNDyamiyAcca yaH||28|| | vayAMsi ca vilIyante svapne mauNDyamiyAcca yaH||28|| | ||
| Line 401: | Line 433: | ||
ityete dAruNAH svapnA rogI yairyAti pa~jcatAm| | ityete dAruNAH svapnA rogI yairyAti pa~jcatAm| | ||
arogaH saMshayaM gatvA kashcideva pramucyate||40|| | arogaH saMshayaM gatvA kashcideva pramucyate||40|| | ||
Certain other dreams which are fierce should also be analyzed as they indicate the approaching death of the diseased and grave sufferings for those who are going to be affected. | Certain other dreams which are fierce should also be analyzed as they indicate the approaching death of the diseased and grave sufferings for those who are going to be affected. | ||
He, who in his dreams sees bamboos, shrubs and creepers etc. growing in his head, birds coming to them and his scalp been shaved. | He, who in his dreams sees bamboos, shrubs and creepers etc. growing in his head, birds coming to them and his scalp been shaved. | ||