Annapanavidhi Adhyaya: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 2,970: | Line 2,970: | ||
rocanaM dIpanaM vAtakaPadaurgandhyanASanam||307|| | rocanaM dIpanaM vAtakaPadaurgandhyanASanam||307|| | ||
Celery seeds | Celery seeds (''karavi'', Carum bulbocastanum W.Koch.), black cumin (''kunchika'', Nigella sativa Linn.), cumin (''ajaji'', Cuminum cyminum Linn.), bishops weed (''yavani'', Trachyspermum ammi Linn.), coriander (''dhanyaka'', Coriandrum sativum) and Indian tooth-ache (''tumburu'', Zanthoxylum armatum DC) are appetizing, stimulate digestion, alleviate ''vata'' and ''kapha'', and remove foul odour.[307] | ||
आहारयोगिनांभक्तिनिश्चयोनतुविद्यते। | आहारयोगिनांभक्तिनिश्चयोनतुविद्यते। | ||
| Line 2,977: | Line 2,977: | ||
āhārayōgināṁ bhaktiniścayō na tu vidyatē| | āhārayōgināṁ bhaktiniścayō na tu vidyatē| | ||
samāptō [1] dvādaśaścāyaṁ varga āhārayōginām||308|| | samāptō [1] dvādaśaścāyaṁ varga āhārayōginām||308|| | ||
AhArayoginAM BaktiniScayo na tu vidyate| | AhArayoginAM BaktiniScayo na tu vidyate| | ||
samApto dvAdaSaScAyaM varga AhArayoginAm||308|| | samApto dvAdaSaScAyaM varga AhArayoginAm||308|| | ||
| Line 2,984: | Line 2,985: | ||
इत्याहारयोगिवर्गोद्वादशः॥१२॥ | इत्याहारयोगिवर्गोद्वादशः॥१२॥ | ||
ityāhārayōgivargō dvādaśaḥ ||12|| | ityāhārayōgivargō dvādaśaḥ ||12|| | ||
ityAhArayogivargo dvAdaSaH||12|| | ityAhArayogivargo dvAdaSaH||12|| | ||
Thus ends the twelfth section on the articles used in cooked foods. | Thus ends the twelfth section on the articles used in cooked foods. | ||
General considerations in qualities | |||
==== General considerations in qualities ==== | |||
शूकधान्यंशमीधान्यंसमातीतंप्रशस्यते। | शूकधान्यंशमीधान्यंसमातीतंप्रशस्यते। | ||
पुराणंप्रायशोरूक्षंप्रायेणाभिनवंगुरु ॥३०९॥ | पुराणंप्रायशोरूक्षंप्रायेणाभिनवंगुरु ॥३०९॥ | ||
यद्यदागच्छति क्षिप्रंतत्तल्लघुतरंस्मृतम्। | यद्यदागच्छति क्षिप्रंतत्तल्लघुतरंस्मृतम्। | ||
निस्तुषंयुक्तिभृष्टंचसूप्यंलघुविपच्यते॥३१०॥ | निस्तुषंयुक्तिभृष्टंचसूप्यंलघुविपच्यते॥३१०॥ | ||
| Line 2,996: | Line 3,002: | ||
śūkadhānyaṁ śamīdhānyaṁ samātītaṁ praśasyatē| | śūkadhānyaṁ śamīdhānyaṁ samātītaṁ praśasyatē| | ||
purāṇaṁ prāyaśō rūkṣaṁ prāyēṇābhinavaṁ guru [1] ||309|| | purāṇaṁ prāyaśō rūkṣaṁ prāyēṇābhinavaṁ guru [1] ||309|| | ||
yadyadāgacchati [2] kṣipraṁ tattallaghutaraṁ smr̥tam| | yadyadāgacchati [2] kṣipraṁ tattallaghutaraṁ smr̥tam| | ||
nistuṣaṁ yuktibhr̥ṣṭaṁ ca sūpyaṁ laghu vipacyatē||310|| | nistuṣaṁ yuktibhr̥ṣṭaṁ ca sūpyaṁ laghu vipacyatē||310|| | ||
| Line 3,001: | Line 3,008: | ||
SUkadhAnyaM SamIdhAnyaM samAtItaM praSasyate| | SUkadhAnyaM SamIdhAnyaM samAtItaM praSasyate| | ||
purANaM prAyaSo rUkShaM prAyeNABinavaM guru ||309|| | purANaM prAyaSo rUkShaM prAyeNABinavaM guru ||309|| | ||
yadyadAgacCati kShipraM tattallaGutaraM smRutam| | yadyadAgacCati kShipraM tattallaGutaraM smRutam| | ||
nistuShaM yuktiBRuShTaM ca sUpyaM laGu vipacyate||310|| | nistuShaM yuktiBRuShTaM ca sUpyaM laGu vipacyate||310|| | ||
Cereals and pulses that are one-year-old (not older) are recommended. Old grain is generally dry and the new generally heavy to digest. [309] | Cereals and pulses that are one-year-old (not older) are recommended. Old grain is generally dry and the new generally heavy to digest. [309] | ||
That grain which grows quicker is considered lighter than the others. The decorticated and slightly roasted pulse is digested easily. [310] | That grain which grows quicker is considered lighter than the others. The decorticated and slightly roasted pulse is digested easily. [310] | ||
मृतंकृशंचातिमेद्यंवृद्धंबालंविषैर्हतम्। | मृतंकृशंचातिमेद्यंवृद्धंबालंविषैर्हतम्। | ||
अगोचरभृतंव्यालसूदितंमांसमुत्सृजेत्॥३११॥ | अगोचरभृतंव्यालसूदितंमांसमुत्सृजेत्॥३११॥ | ||
अतोऽन्यथाहितंमांसंबृंहणंबलवर्धनम्। | अतोऽन्यथाहितंमांसंबृंहणंबलवर्धनम्। | ||
mr̥taṁ kr̥śaṁ cātimēdyaṁ vr̥ddhaṁ bālaṁ viṣairhatam| | mr̥taṁ kr̥śaṁ cātimēdyaṁ vr̥ddhaṁ bālaṁ viṣairhatam| | ||
agōcarabhr̥taṁ vyālasūditaṁ māṁsamutsr̥jēt||311|| | agōcarabhr̥taṁ vyālasūditaṁ māṁsamutsr̥jēt||311|| | ||
atō'nyathā hitaṁ māṁsaṁ br̥ṁhaṇaṁ balavardhanam|312| | atō'nyathā hitaṁ māṁsaṁ br̥ṁhaṇaṁ balavardhanam|312| | ||
| Line 3,017: | Line 3,029: | ||
mRutaM kRuSaM cAtimedyaM vRuddhaM bAlaM viShairhatam| | mRutaM kRuSaM cAtimedyaM vRuddhaM bAlaM viShairhatam| | ||
agocaraBRutaM vyAlasUditaM mAMsamutsRujet||311|| | agocaraBRutaM vyAlasUditaM mAMsamutsRujet||311|| | ||
ato&nyathA hitaM mAMsaM bRuMhaNaM balavardhanam| | ato&nyathA hitaM mAMsaM bRuMhaNaM balavardhanam| | ||
| Line 3,022: | Line 3,035: | ||
प्रीणनःसर्वभूतानांहृद्योमांसरसःपरम्॥३१२॥ | प्रीणनःसर्वभूतानांहृद्योमांसरसःपरम्॥३१२॥ | ||
शुष्यतांव्याधिमुक्तानांकृशानांक्षीणरेतसाम्। | शुष्यतांव्याधिमुक्तानांकृशानांक्षीणरेतसाम्। | ||
बलवर्णार्थिनांचैवरसंविद्याद्यथामृतम्॥३१३॥ | बलवर्णार्थिनांचैवरसंविद्याद्यथामृतम्॥३१३॥ | ||
सर्वरोगप्रशमनंयथास्वंविहितंरसम्। | सर्वरोगप्रशमनंयथास्वंविहितंरसम्। | ||
विद्यात्स्वर्यंबलकरंवयोबुद्धीन्द्रियायुषाम्॥३१४॥ | विद्यात्स्वर्यंबलकरंवयोबुद्धीन्द्रियायुषाम्॥३१४॥ | ||
व्यायामनित्याःस्त्रीनित्यामद्यनित्याश्चयेनराः। | व्यायामनित्याःस्त्रीनित्यामद्यनित्याश्चयेनराः। | ||
नित्यंमांसरसाहारानातुराःस्युर्नदुर्बलाः॥३१५॥ | नित्यंमांसरसाहारानातुराःस्युर्नदुर्बलाः॥३१५॥ | ||
prīṇanaḥ sarvabhūtānāṁ hr̥dyō māṁsarasaḥ param||312|| | prīṇanaḥ sarvabhūtānāṁ hr̥dyō māṁsarasaḥ param||312|| | ||
śuṣyatāṁ vyādhimuktānāṁ kr̥śānāṁ kṣīṇarētasām| | śuṣyatāṁ vyādhimuktānāṁ kr̥śānāṁ kṣīṇarētasām| | ||
balavarṇārthināṁ caiva rasaṁ vidyādyathāmr̥tam||313|| | balavarṇārthināṁ caiva rasaṁ vidyādyathāmr̥tam||313|| | ||
sarvarōgapraśamanaṁ yathāsvaṁ vihitaṁ rasam| | sarvarōgapraśamanaṁ yathāsvaṁ vihitaṁ rasam| | ||
vidyāt svaryaṁ balakaraṁ vayōbuddhīndriyāyuṣām||314|| | vidyāt svaryaṁ balakaraṁ vayōbuddhīndriyāyuṣām||314|| | ||
vyāyāmanityāḥ strīnityā madyanityāśca yē narāḥ| | vyāyāmanityāḥ strīnityā madyanityāśca yē narāḥ| | ||
nityaṁ māṁsarasāhārā nāturāḥ syurna durbalāḥ||315|| | nityaṁ māṁsarasāhārā nāturāḥ syurna durbalāḥ||315|| | ||
prINanaH sarvaBUtAnAM hRudyo mAMsarasaH param||312|| | prINanaH sarvaBUtAnAM hRudyo mAMsarasaH param||312|| | ||
SuShyatAM vyAdhimuktAnAM kRuSAnAM kShINaretasAm| | SuShyatAM vyAdhimuktAnAM kRuSAnAM kShINaretasAm| | ||
balavarNArthinAM caiva rasaM vidyAdyathAmRutam||313|| | balavarNArthinAM caiva rasaM vidyAdyathAmRutam||313|| | ||