Annapanavidhi Adhyaya: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 255: | Line 255: | ||
सन्धानकृद्वातहरोगोधूमःस्वादुशीतलः। | सन्धानकृद्वातहरोगोधूमःस्वादुशीतलः। | ||
जीवनोबृंहणोवृष्यःस्निग्धःस्थैर्यकरोगुरुः॥२१॥ | जीवनोबृंहणोवृष्यःस्निग्धःस्थैर्यकरोगुरुः॥२१॥ | ||
नान्दीमुखीमधूलीचमधुरस्निग्धशीतले। | नान्दीमुखीमधूलीचमधुरस्निग्धशीतले। | ||
इत्ययंशूकधान्यानांपूर्वोवर्गःसमाप्यते॥२२॥ | इत्ययंशूकधान्यानांपूर्वोवर्गःसमाप्यते॥२२॥ | ||
इतिशूकधान्यवर्गःप्रथमः॥१॥ | इतिशूकधान्यवर्गःप्रथमः॥१॥ | ||
sandhānakr̥dvātaharō gōdhūmaḥ svāduśītalaḥ| | sandhānakr̥dvātaharō gōdhūmaḥ svāduśītalaḥ| | ||
jīvanō br̥ṁhaṇō vr̥ṣyaḥ snigdhaḥ sthairyakarō guruḥ||21|| | jīvanō br̥ṁhaṇō vr̥ṣyaḥ snigdhaḥ sthairyakarō guruḥ||21|| | ||
nāndīmukhī madhūlī ca madhurasnigdhaśītalē| | nāndīmukhī madhūlī ca madhurasnigdhaśītalē| | ||
ityayaṁ śūkadhānyānāṁ pūrvō vargaḥ samāpyatē||22|| | ityayaṁ śūkadhānyānāṁ pūrvō vargaḥ samāpyatē||22|| | ||
iti śūkadhānyavargaḥ prathamaḥ||1|| | iti śūkadhānyavargaḥ prathamaḥ||1|| | ||
sandhAnakRudvAtaharo godhUmaH svAduSItalaH| | sandhAnakRudvAtaharo godhUmaH svAduSItalaH| | ||
jIvano bRuMhaNo vRuShyaH snigdhaH sthairyakaro guruH||21|| | jIvano bRuMhaNo vRuShyaH snigdhaH sthairyakaro guruH||21|| | ||
nAndImuKI madhUlI ca madhurasnigdhaSItale| | nAndImuKI madhUlI ca madhurasnigdhaSItale| | ||
ityayaM SUkadhAnyAnAM pUrvo vargaH samApyate||22|| | ityayaM SUkadhAnyAnAM pUrvo vargaH samApyate||22|| | ||
iti SUkadhAnyavargaH prathamaH||1|| | iti SUkadhAnyavargaH prathamaH||1|| | ||
Wheat (Triticum aestivum Linnaeus) alleviates morbid ''vata'', sweet, cold in potency, vitalizing, nourishing, aphrodisiac, unctuous, stabilizing and heavy. [21] | |||
''Nandimukhi'' (crowfoot grass) and ''madhuli'' (Eleusine coracana Gaerin) corn are sweet, unctuous and cold in potency. Thus, ends the first section on monocotyledons. [22] | |||
The class of pulses(di-cotyledons) | ==== The class of pulses(di-cotyledons) ==== | ||
अथशमीधान्यवर्गः- | अथशमीधान्यवर्गः- | ||
कषायमधुरोरूक्षःशीतःपाकेकटुर्लघुः। | कषायमधुरोरूक्षःशीतःपाकेकटुर्लघुः। | ||
विशदः श्लेष्मपित्तघ्नोमुद्गःसूप्योत्तमोमतः॥२३॥ | विशदः श्लेष्मपित्तघ्नोमुद्गःसूप्योत्तमोमतः॥२३॥ | ||
वृष्यःपरंवातहरःस्निग्धोष्णोमधुरोगुरुः। | वृष्यःपरंवातहरःस्निग्धोष्णोमधुरोगुरुः। | ||
बल्योबहुमलःपुंस्त्वंमाषःशीघ्रंददातिच॥२४॥ | बल्योबहुमलःपुंस्त्वंमाषःशीघ्रंददातिच॥२४॥ | ||
राजमाषः सरोरुच्यःकफशुक्राम्लपित्तनुत्। | राजमाषः सरोरुच्यःकफशुक्राम्लपित्तनुत्। | ||
तत्स्वादुर्वातलोरूक्षःकषायोविशदोगुरुः॥२५॥ | तत्स्वादुर्वातलोरूक्षःकषायोविशदोगुरुः॥२५॥ | ||