Prasrita Yogiyam Siddhi: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 535: | Line 535: | ||
स्निग्धाम्ललवणमधुरं पानं बस्तिश्च मारुते कोष्णः| | स्निग्धाम्ललवणमधुरं पानं बस्तिश्च मारुते कोष्णः| | ||
शीतं तिक्तकषायं मधुरं पित्ते च रक्ते च||४३|| | शीतं तिक्तकषायं मधुरं पित्ते च रक्ते च||४३|| | ||
तिक्तोष्णकषायकटुश्लेष्मणि सङ्ग्राहि वातनुच्छकृति| | तिक्तोष्णकषायकटुश्लेष्मणि सङ्ग्राहि वातनुच्छकृति| | ||
पाचनमामे पानं पिच्छासृग्बस्तयो रक्ते||४४|| | पाचनमामे पानं पिच्छासृग्बस्तयो रक्ते||४४|| | ||
अतिसारं प्रत्युक्तं मिश्रं द्वन्द्वादियोगजेष्वपि च| | अतिसारं प्रत्युक्तं मिश्रं द्वन्द्वादियोगजेष्वपि च| | ||
तत्रोद्रेकविशेषाद्दोषेषूपक्रमः कार्यः||४५|| | तत्रोद्रेकविशेषाद्दोषेषूपक्रमः कार्यः||४५|| | ||
| Line 546: | Line 549: | ||
snigdhāmlalavaṇamadhuraṁ pānaṁ bastiśca mārutē kōṣṇaḥ| | snigdhāmlalavaṇamadhuraṁ pānaṁ bastiśca mārutē kōṣṇaḥ| | ||
śītaṁ tiktakaṣāyaṁ madhuraṁ pittē ca raktē ca||43|| | śītaṁ tiktakaṣāyaṁ madhuraṁ pittē ca raktē ca||43|| | ||
tiktōṣṇakaṣāyakaṭuślēṣmaṇi saṅgrāhi vātanucchakṛti| | tiktōṣṇakaṣāyakaṭuślēṣmaṇi saṅgrāhi vātanucchakṛti| | ||
pācanamāmē pānaṁ picchāsṛgbastayō raktē||44|| | pācanamāmē pānaṁ picchāsṛgbastayō raktē||44|| | ||
atisāraṁ pratyuktaṁ miśraṁ dvandvādiyōgajēṣvapi [1] ca| | atisāraṁ pratyuktaṁ miśraṁ dvandvādiyōgajēṣvapi [1] ca| | ||
tatrōdrēkaviśēṣāddōṣēṣūpakramaḥ kāryaḥ||45|| | tatrōdrēkaviśēṣāddōṣēṣūpakramaḥ kāryaḥ||45|| | ||
| Line 557: | Line 563: | ||
snigdhAmlalavaNamadhuraM pAnaM bastishca mArute koShNaH| | snigdhAmlalavaNamadhuraM pAnaM bastishca mArute koShNaH| | ||
shItaM tiktakaShAyaM madhuraM pitte ca rakte ca||43|| | shItaM tiktakaShAyaM madhuraM pitte ca rakte ca||43|| | ||
tiktoShNakaShAyakaTushleShmaNi sa~ggrAhi vAtanucchakRuti| | tiktoShNakaShAyakaTushleShmaNi sa~ggrAhi vAtanucchakRuti| | ||
pAcanamAme pAnaM picchAsRugbastayo rakte||44|| | pAcanamAme pAnaM picchAsRugbastayo rakte||44|| | ||
atisAraM pratyuktaM mishraM dvandvAdiyogajeShvapi ca| | atisAraM pratyuktaM mishraM dvandvAdiyogajeShvapi ca| | ||
tatrodrekavisheShAddoSheShUpakramaH kAryaH||45|| | tatrodrekavisheShAddoSheShUpakramaH kAryaH||45|| | ||
Here the ślōkas (verses) remain- | |||
(Besides the above some more treatment-principles useful in atisāras are given below as per the factors involved) | (Besides the above some more treatment-principles useful in atisāras are given below as per the factors involved) | ||
Vāta: snigdha (unctuous) amla (sour) lavaṇa (salty) and madhura (sweet) liquids orally and | |||
warm bastis with same substances. | #Vāta: snigdha (unctuous) amla (sour) lavaṇa (salty) and madhura (sweet) liquids orally and warm bastis with same substances. | ||
Pitta and rakta: cold bitter astringent and sweet subsances. | #Pitta and rakta: cold bitter astringent and sweet subsances. | ||
Kapha: bitter, hot, astringent and pungent subsances. | #Kapha: bitter, hot, astringent and pungent subsances. | ||
Śakṛt (stool): saṅgrāhi (checks atisāra through improving the digestion) and vātaghna | #Śakṛt (stool): saṅgrāhi (checks atisāra through improving the digestion) and vātaghna (measures) | ||
(measures) | #Āma: pāchana (measures digesting āma) | ||
Āma: pāchana (measures digesting āma) | #Rakta: picchābasti and raktabasti | ||
Rakta: picchābasti and raktabasti | #Atisāra may also be in combination of two or more factors. In those conditions treatment is to be planned according to dominance of the doṣhas (and the factors involved). [43-45] | ||
Atisāra may also be in combination of two or more factors. In those conditions treatment is to be planned according to dominance of the doṣhas (and the factors involved). | |||
==== Summary ==== | ==== Summary ==== | ||