Gulma Chikitsa: Difference between revisions

Line 2,186: Line 2,186:


भल्लातकानां द्विपलं पञ्चमूलं पलोन्मितम्|  
भल्लातकानां द्विपलं पञ्चमूलं पलोन्मितम्|  
साध्यं विदारीगन्धाद्यमापोथ्य सलिलाढके||१४३||  
साध्यं विदारीगन्धाद्यमापोथ्य सलिलाढके||१४३||  


पादशेषे रसे तस्मिन् पिप्पलीं नागरं वचाम्|  
पादशेषे रसे तस्मिन् पिप्पलीं नागरं वचाम्|  
विडङ्गं सैन्धवं हिङ्गु यावशूकं बिडं शटीम्||१४४||  
विडङ्गं सैन्धवं हिङ्गु यावशूकं बिडं शटीम्||१४४||  


चित्रकं मधुकं रास्नां पिष्ट्वा कर्षसमं भिषक्|  
चित्रकं मधुकं रास्नां पिष्ट्वा कर्षसमं भिषक्|  
प्रस्थं च पयसो दत्त्वा घृतप्रस्थं विपाचयेत्||१४५||  
प्रस्थं च पयसो दत्त्वा घृतप्रस्थं विपाचयेत्||१४५||  


एतद्भल्लातकघृतं कफगुल्महरं परम्|                                    
एतद्भल्लातकघृतं कफगुल्महरं परम्|  
                                 
प्लीहपाण्ड्वामयश्वासग्रहणीरोगकासनुत्||१४६||  
प्लीहपाण्ड्वामयश्वासग्रहणीरोगकासनुत्||१४६||  


Line 2,200: Line 2,204:


bhallātakānāṁ dvipalaṁ pañcamūlaṁ palōnmitam|  
bhallātakānāṁ dvipalaṁ pañcamūlaṁ palōnmitam|  
sādhyaṁ vidārīgandhādyamāpōthya salilāḍhakē||143||  
sādhyaṁ vidārīgandhādyamāpōthya salilāḍhakē||143||  


pādaśēṣē rasē tasmin pippalīṁ nāgaraṁ vacām|  
pādaśēṣē rasē tasmin pippalīṁ nāgaraṁ vacām|  
viḍaṅgaṁ saindhavaṁ hiṅgu yāvaśūkaṁ biḍaṁ śaṭīm||144||  
viḍaṅgaṁ saindhavaṁ hiṅgu yāvaśūkaṁ biḍaṁ śaṭīm||144||  


citrakaṁ madhukaṁ rāsnāṁ piṣṭvā karṣasamaṁ bhiṣak|  
citrakaṁ madhukaṁ rāsnāṁ piṣṭvā karṣasamaṁ bhiṣak|  
prasthaṁ ca payasō dattvā ghr̥taprasthaṁ vipācayēt||145||  
prasthaṁ ca payasō dattvā ghr̥taprasthaṁ vipācayēt||145||  


ētadbhallātakaghr̥taṁ kaphagulmaharaṁ param|  
ētadbhallātakaghr̥taṁ kaphagulmaharaṁ param|  
plīhapāṇḍvāmayaśvāsagrahaṇīrōgakāsanut||146||  
plīhapāṇḍvāmayaśvāsagrahaṇīrōgakāsanut||146||  


Line 2,214: Line 2,222:


bhallAtakAnAM dvipalaM pa~jcamUlaM palonmitam|  
bhallAtakAnAM dvipalaM pa~jcamUlaM palonmitam|  
sAdhyaM vidArIgandhAdyamApothya salilADhake||143||  
sAdhyaM vidArIgandhAdyamApothya salilADhake||143||  


pAdasheShe rase tasmin pippalIM nAgaraM vacAm|  
pAdasheShe rase tasmin pippalIM nAgaraM vacAm|  
viDa~ggaM saindhavaM hi~ggu yAvashUkaM biDaM shaTIm||144||  
viDa~ggaM saindhavaM hi~ggu yAvashUkaM biDaM shaTIm||144||  


citrakaM madhukaM rAsnAM piShTvA karShasamaM bhiShak|  
citrakaM madhukaM rAsnAM piShTvA karShasamaM bhiShak|
prasthaM ca payaso dattvA ghRutaprasthaM vipAcayet||145||  
prasthaM ca payaso dattvA ghRutaprasthaM vipAcayet||145||  


etadbhallAtakaghRutaM kaphagulmaharaM param|  
etadbhallAtakaghRutaM kaphagulmaharaM param|  
plIhapANDvAmayashvAsagrahaNIrogakAsanut||146||  
plIhapANDvAmayashvAsagrahaNIrogakAsanut||146||