Gulma Chikitsa: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 1,207: | Line 1,207: | ||
हिङ्गु त्रिकटुकं पाठां हपुषामभयां शटीम्| | हिङ्गु त्रिकटुकं पाठां हपुषामभयां शटीम्| | ||
अजमोदाजगन्धे च तिन्तिडीकाम्लवेतसौ||७९|| | अजमोदाजगन्धे च तिन्तिडीकाम्लवेतसौ||७९|| | ||
दाडिमं पुष्करं धान्यमजाजीं चित्रकं वचाम्| | दाडिमं पुष्करं धान्यमजाजीं चित्रकं वचाम्| | ||
द्वौ क्षारौ लवणे द्वे च चव्यं चैकत्र चूर्णयेत्||८०|| | द्वौ क्षारौ लवणे द्वे च चव्यं चैकत्र चूर्णयेत्||८०|| | ||
चूर्णमेतत् प्रयोक्तव्यमन्नपानेष्वनत्ययम्| | चूर्णमेतत् प्रयोक्तव्यमन्नपानेष्वनत्ययम्| | ||
प्राग्भक्तमथवा पेयं मद्येनोष्णोदकेन वा||८१|| | प्राग्भक्तमथवा पेयं मद्येनोष्णोदकेन वा||८१|| | ||
पार्श्वहृद्बस्तिशूलेषु गुल्मे वातकफात्मके| | पार्श्वहृद्बस्तिशूलेषु गुल्मे वातकफात्मके| | ||
आनाहे मूत्रकृच्छ्रे च शूले च गुदयोनिजे [९] ||८२|| | आनाहे मूत्रकृच्छ्रे च शूले च गुदयोनिजे [९] ||८२|| | ||
ग्रहण्यर्शोविकारेषु प्लीह्नि पाण्ड्वामयेऽरुचौ| | ग्रहण्यर्शोविकारेषु प्लीह्नि पाण्ड्वामयेऽरुचौ| | ||
उरोविबन्धे हिक्कायां कासे श्वासे गलग्रहे||८३|| | उरोविबन्धे हिक्कायां कासे श्वासे गलग्रहे||८३|| | ||
भावितं मातुलुङ्गस्य चूर्णमेतद्रसेन वा| | भावितं मातुलुङ्गस्य चूर्णमेतद्रसेन वा| | ||
बहुशो गुटिकाः कार्याः कार्मुकाः स्युस्ततोऽधिकम्||८४|| | बहुशो गुटिकाः कार्याः कार्मुकाः स्युस्ततोऽधिकम्||८४|| | ||
| Line 1,227: | Line 1,233: | ||
hiṅgu trikaṭukaṁ pāṭhāṁ hapuṣāmabhayāṁ śaṭīm| | hiṅgu trikaṭukaṁ pāṭhāṁ hapuṣāmabhayāṁ śaṭīm| | ||
ajamōdājagandhē ca tintiḍīkāmlavētasau||79|| | ajamōdājagandhē ca tintiḍīkāmlavētasau||79|| | ||
dāḍimaṁ puṣkaraṁ dhānyamajājīṁ citrakaṁ vacām| | dāḍimaṁ puṣkaraṁ dhānyamajājīṁ citrakaṁ vacām| | ||
dvau kṣārau lavaṇē dvē ca cavyaṁ caikatra cūrṇayēt||80|| | dvau kṣārau lavaṇē dvē ca cavyaṁ caikatra cūrṇayēt||80|| | ||
cūrṇamētat prayōktavyamannapānēṣvanatyayam| | cūrṇamētat prayōktavyamannapānēṣvanatyayam| | ||
prāgbhaktamathavā pēyaṁ madyēnōṣṇōdakēna vā||81|| | prāgbhaktamathavā pēyaṁ madyēnōṣṇōdakēna vā||81|| | ||
pārśvahr̥dbastiśūlēṣu gulmē vātakaphātmakē| | pārśvahr̥dbastiśūlēṣu gulmē vātakaphātmakē| | ||
ānāhē mūtrakr̥cchrē ca śūlē ca gudayōnijē [9] ||82|| | ānāhē mūtrakr̥cchrē ca śūlē ca gudayōnijē [9] ||82|| | ||
grahaṇyarśōvikārēṣu plīhni pāṇḍvāmayē'rucau| | grahaṇyarśōvikārēṣu plīhni pāṇḍvāmayē'rucau| | ||
urōvibandhē hikkāyāṁ kāsē śvāsē galagrahē||83|| | urōvibandhē hikkāyāṁ kāsē śvāsē galagrahē||83|| | ||
bhāvitaṁ mātuluṅgasya cūrṇamētadrasēna vā| | bhāvitaṁ mātuluṅgasya cūrṇamētadrasēna vā| | ||
bahuśō guṭikāḥ kāryāḥ kārmukāḥ syustatō'dhikam||84|| | bahuśō guṭikāḥ kāryāḥ kārmukāḥ syustatō'dhikam||84|| | ||
| Line 1,247: | Line 1,259: | ||
hi~ggu trikaTukaM pAThAM hapuShAmabhayAM shaTIm| | hi~ggu trikaTukaM pAThAM hapuShAmabhayAM shaTIm| | ||
ajamodAjagandhe ca tintiDIkAmlavetasau||79|| | ajamodAjagandhe ca tintiDIkAmlavetasau||79|| | ||
dADimaM puShkaraM dhAnyamajAjIM citrakaM vacAm| | dADimaM puShkaraM dhAnyamajAjIM citrakaM vacAm| | ||
dvau kShArau lavaNe dve ca cavyaM caikatra cUrNayet||80|| | dvau kShArau lavaNe dve ca cavyaM caikatra cUrNayet||80|| | ||
cUrNametat prayoktavyamannapAneShvanatyayam| | cUrNametat prayoktavyamannapAneShvanatyayam| | ||
prAgbhaktamathavA peyaM madyenoShNodakena vA||81|| | prAgbhaktamathavA peyaM madyenoShNodakena vA||81|| | ||
pArshvahRudbastishUleShu gulme vAtakaphAtmake| | pArshvahRudbastishUleShu gulme vAtakaphAtmake| | ||
AnAhe mUtrakRucchre ca shUle ca gudayonije [9] ||82|| | AnAhe mUtrakRucchre ca shUle ca gudayonije [9] ||82|| | ||
grahaNyarshovikAreShu plIhni pANDvAmaye~arucau| | grahaNyarshovikAreShu plIhni pANDvAmaye~arucau| | ||
urovibandhe hikkAyAM kAse shvAse galagrahe||83|| | urovibandhe hikkAyAM kAse shvAse galagrahe||83|| | ||
bhAvitaM mAtulu~ggasya cUrNametadrasena vA| | bhAvitaM mAtulu~ggasya cUrNametadrasena vA| | ||
bahusho guTikAH kAryAH kArmukAH syustato~adhikam||84|| | bahusho guTikAH kAryAH kArmukAH syustato~adhikam||84|| | ||
| Line 1,275: | Line 1,293: | ||
मातुलुङ्गरसो हिङ्गु दाडिमं बिडसैन्धवे| | मातुलुङ्गरसो हिङ्गु दाडिमं बिडसैन्धवे| | ||
सुरामण्डेन पातव्यं वातगुल्मरुजापहम्||८५|| | सुरामण्डेन पातव्यं वातगुल्मरुजापहम्||८५|| | ||
mātuluṅgarasō hiṅgu dāḍimaṁ biḍasaindhavē| | mātuluṅgarasō hiṅgu dāḍimaṁ biḍasaindhavē| | ||
surāmaṇḍēna pātavyaṁ vātagulmarujāpaham||85|| | surāmaṇḍēna pātavyaṁ vātagulmarujāpaham||85|| | ||
mAtulu~ggaraso hi~ggu dADimaM biDasaindhave| | mAtulu~ggaraso hi~ggu dADimaM biDasaindhave| | ||
surAmaNDena pAtavyaM vAtagulmarujApaham||85|| | surAmaNDena pAtavyaM vAtagulmarujApaham||85|| | ||