Jwara Chikitsa: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 3,391: | Line 3,391: | ||
कासाच्छ्वासाच्छिरःशूलात्पार्श्वशूलाच्चिरज्वरात्| | कासाच्छ्वासाच्छिरःशूलात्पार्श्वशूलाच्चिरज्वरात्| | ||
मुच्यते ज्वरितः पीत्वा पञ्चमूलीशृतं पयः||२३४|| | मुच्यते ज्वरितः पीत्वा पञ्चमूलीशृतं पयः||२३४|| | ||
एरण्डमूलोत्क्वथितं ज्वरात् सपरिकर्तिकात्| | एरण्डमूलोत्क्वथितं ज्वरात् सपरिकर्तिकात्| | ||
पयो विमुच्यते पीत्वा तद्वद्बिल्वशलाटुभिः||२३५|| | पयो विमुच्यते पीत्वा तद्वद्बिल्वशलाटुभिः||२३५|| | ||
त्रिकण्टकबलाव्याघ्रीगुडनागरसाधितम्| | त्रिकण्टकबलाव्याघ्रीगुडनागरसाधितम्| | ||
वर्चोमूत्रविबन्धघ्नं शोफज्वरहरं पयः||२३६|| | वर्चोमूत्रविबन्धघ्नं शोफज्वरहरं पयः||२३६|| | ||
सनागरं समृद्वीकं सघृतक्षौद्रशर्करम्| | सनागरं समृद्वीकं सघृतक्षौद्रशर्करम्| | ||
शृतं पयः सखर्जूरं पिपासाज्वरनाशनम्||२३७|| | शृतं पयः सखर्जूरं पिपासाज्वरनाशनम्||२३७|| | ||
चतुर्गुणेनाम्भसा वा शृतं ज्वरहरं पयः| | चतुर्गुणेनाम्भसा वा शृतं ज्वरहरं पयः| | ||
धारोष्णं वा पयः सद्यो वातपित्तज्वरं जयेत्||२३८|| | धारोष्णं वा पयः सद्यो वातपित्तज्वरं जयेत्||२३८|| | ||
जीर्णज्वराणां सर्वेषां पयः प्रशमनं परम्| | जीर्णज्वराणां सर्वेषां पयः प्रशमनं परम्| | ||
पेयं तदुष्णं शीतं वा यथास्वं भेषजैः शृतम्||२३९|| | पेयं तदुष्णं शीतं वा यथास्वं भेषजैः शृतम्||२३९|| | ||
kāsācchvāsācchiraḥśūlātpārśvaśūlāccirajvarāt| | kāsācchvāsācchiraḥśūlātpārśvaśūlāccirajvarāt| | ||
mucyatē jvaritaḥ pītvā pañcamūlīśr̥taṁ payaḥ||234|| | mucyatē jvaritaḥ pītvā pañcamūlīśr̥taṁ payaḥ||234|| | ||
ēraṇḍamūlōtkvathitaṁ jvarāt saparikartikāt| | ēraṇḍamūlōtkvathitaṁ jvarāt saparikartikāt| | ||
payō vimucyatē pītvā tadvadbilvaśalāṭubhiḥ||235|| | payō vimucyatē pītvā tadvadbilvaśalāṭubhiḥ||235|| | ||
trikaṇṭakabalāvyāghrīguḍanāgarasādhitam| | trikaṇṭakabalāvyāghrīguḍanāgarasādhitam| | ||
varcōmūtravibandhaghnaṁ śōphajvaraharaṁ payaḥ||236|| | varcōmūtravibandhaghnaṁ śōphajvaraharaṁ payaḥ||236|| | ||
sanāgaraṁ samr̥dvīkaṁ saghr̥takṣaudraśarkaram| | sanāgaraṁ samr̥dvīkaṁ saghr̥takṣaudraśarkaram| | ||
śr̥taṁ payaḥ sakharjūraṁ pipāsājvaranāśanam||237|| | śr̥taṁ payaḥ sakharjūraṁ pipāsājvaranāśanam||237|| | ||
caturguṇēnāmbhasā vā śr̥taṁ jvaraharaṁ payaḥ| | caturguṇēnāmbhasā vā śr̥taṁ jvaraharaṁ payaḥ| | ||
dhārōṣṇaṁ vā payaḥ sadyō vātapittajvaraṁ jayēt||238|| | dhārōṣṇaṁ vā payaḥ sadyō vātapittajvaraṁ jayēt||238|| | ||
jīrṇajvarāṇāṁ sarvēṣāṁ payaḥ praśamanaṁ param| | jīrṇajvarāṇāṁ sarvēṣāṁ payaḥ praśamanaṁ param| | ||
pēyaṁ taduṣṇaṁ śītaṁ vā yathāsvaṁ bhēṣajaiḥ śr̥tam||239|| | pēyaṁ taduṣṇaṁ śītaṁ vā yathāsvaṁ bhēṣajaiḥ śr̥tam||239|| | ||
kAsAcchvAsAcchiraHshUlAtpArshvashUlAccirajvarAt| | kAsAcchvAsAcchiraHshUlAtpArshvashUlAccirajvarAt| | ||
mucyate jvaritaH pItvA pa~jcamUlIshRutaM payaH||234|| | mucyate jvaritaH pItvA pa~jcamUlIshRutaM payaH||234|| | ||
eraNDamUlotkvathitaM jvarAt saparikartikAt| | eraNDamUlotkvathitaM jvarAt saparikartikAt| | ||
payo vimucyate pItvA tadvadbilvashalATubhiH||235|| | payo vimucyate pItvA tadvadbilvashalATubhiH||235|| | ||
trikaNTakabalAvyAghrIguDanAgarasAdhitam| | trikaNTakabalAvyAghrIguDanAgarasAdhitam| | ||
varcomUtravibandhaghnaM shophajvaraharaM payaH||236|| | varcomUtravibandhaghnaM shophajvaraharaM payaH||236|| | ||
sanAgaraM samRudvIkaM saghRutakShaudrasharkaram| | sanAgaraM samRudvIkaM saghRutakShaudrasharkaram| | ||
shRutaM payaH sakharjUraM pipAsAjvaranAshanam||237|| | shRutaM payaH sakharjUraM pipAsAjvaranAshanam||237|| | ||
caturguNenAmbhasA vA shRutaM jvaraharaM payaH| | caturguNenAmbhasA vA shRutaM jvaraharaM payaH| | ||
dhAroShNaM vA payaH sadyo vAtapittajvaraM jayet||238|| | dhAroShNaM vA payaH sadyo vAtapittajvaraM jayet||238|| | ||
jIrNajvarANAM sarveShAM payaH prashamanaM param| | jIrNajvarANAM sarveShAM payaH prashamanaM param| | ||
peyaM taduShNaM shItaM vA yathAsvaM bheShajaiH shRutam||239|| | peyaM taduShNaM shItaM vA yathAsvaM bheShajaiH shRutam||239|| | ||
A patient suffering from ''chira jwara'' (chronic type of fevers), '' | A patient suffering from ''chira jwara'' (chronic type of fevers), ''kasa, shvāsa, shirahshula'' and ''parshvashula'' gets cured by taking milk boiled with ''panchamula'' (''bilva'' and ''shyonaka, gambhari, patala'' and ''ganikarika''). | ||
Milk boiled either with the root of ''eranda'' or the '' | Milk boiled either with the root of ''eranda'' or the ''shalatu'' (unripe fruit cut into pieces) of ''bilva'' when taken cures fever along with ''parikartika'' in the abdomen (sawing pain). | ||
Milk boiled with '' | Milk boiled with ''trikantaka, bala, vyaghri, gud'' and ''nagara'' cures ''jwara'' along with ''shopha'' (edema) and obstruction of the urine and feces. | ||
The medicine prepared by boiling milk with '' | The medicine prepared by boiling milk with ''nagara, mridika, khajura'' and added with ''ghrita'', honey and sugar cures ''jwara'' associated with thirst. | ||
Milk boiled by adding water four times cures ''jwara''. | Milk boiled by adding water four times cures ''jwara''. | ||
'' | ''Dharoshna'' milk (freshly milked from the cow, when its still hot) immediately cures ''jwara'' caused by the aggravation of ''vata'' and ''pitta''. | ||
All types of chronic fevers are alleviated by milk. It can be taken either hot, cold or after boiling with drugs appropriate to the kind of fever. [234-239] | All types of chronic fevers are alleviated by milk. It can be taken either hot, cold or after boiling with drugs appropriate to the kind of fever. [234-239] | ||