Vatarakta Chikitsa: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 1,133: | Line 1,133: | ||
This ends explanation of ''sukumarakam tailam''. | This ends explanation of ''sukumarakam tailam''. | ||
==== ''Amritadya tailam'' | ==== ''Amritadya tailam'' ==== | ||
गुडूचीं मधुकं ह्रस्वं पञ्चमूलं पुनर्नवाम् | | गुडूचीं मधुकं ह्रस्वं पञ्चमूलं पुनर्नवाम् | | ||
रास्नामेरण्डमूलं च जीवनीयानि लाभतः ||१०३|| | रास्नामेरण्डमूलं च जीवनीयानि लाभतः ||१०३|| | ||
पलानां शतकैर्भागैर्बलापञ्चशतं तथा | | पलानां शतकैर्भागैर्बलापञ्चशतं तथा | | ||
कोलबिल्वयवान्माषान्कुलत्थांश्चाढकोन्मितान् ||१०४|| | कोलबिल्वयवान्माषान्कुलत्थांश्चाढकोन्मितान् ||१०४|| | ||
काश्मर्याणां सुशुष्काणां द्रोणं द्रोणशतेऽम्भसि | | काश्मर्याणां सुशुष्काणां द्रोणं द्रोणशतेऽम्भसि | | ||
साधयेज्जर्जरं धौतं चतुर्द्रोणं च शेषयेत् ||१०५|| | साधयेज्जर्जरं धौतं चतुर्द्रोणं च शेषयेत् ||१०५|| | ||
तैलद्रोणं पचेत्तेन दत्त्वा पञ्चगुणं पयः | | तैलद्रोणं पचेत्तेन दत्त्वा पञ्चगुणं पयः | | ||
पिष्ट्वा त्रिपलिकं चैव चन्दनोशीरकेशरम् ||१०६|| | पिष्ट्वा त्रिपलिकं चैव चन्दनोशीरकेशरम् ||१०६|| | ||
पत्रैलागुरुकुष्ठानि तगरं मधुयष्टिकाम् | | पत्रैलागुरुकुष्ठानि तगरं मधुयष्टिकाम् | | ||
मञ्जिष्ठाष्टपलं चैव तत् सिद्धं सार्वयौगिकम् ||१०७|| | मञ्जिष्ठाष्टपलं चैव तत् सिद्धं सार्वयौगिकम् ||१०७|| | ||
वातरक्ते क्षतक्षीणे भारार्ते क्षीणरेतसि | | वातरक्ते क्षतक्षीणे भारार्ते क्षीणरेतसि | | ||
वेपनाक्षेपभग्नानां सर्वाङ्गैकाङ्गरोगिणाम् ||१०८|| | वेपनाक्षेपभग्नानां सर्वाङ्गैकाङ्गरोगिणाम् ||१०८|| | ||
योनिदोषमपस्मारमुन्मादं खञ्जपङ्गुताम् | | योनिदोषमपस्मारमुन्मादं खञ्जपङ्गुताम् | | ||
हन्यात् प्रसवनं [१] चैतत्तैलाग्र्यममृताह्वयम् ||१०९|| | हन्यात् प्रसवनं [१] चैतत्तैलाग्र्यममृताह्वयम् ||१०९|| | ||
इत्यमृताद्यं तैलम् | | इत्यमृताद्यं तैलम् | | ||
guḍūcīṁ madhukaṁ hrasvaṁ pañcamūlaṁ punarnavām| | guḍūcīṁ madhukaṁ hrasvaṁ pañcamūlaṁ punarnavām| | ||
rāsnāmēraṇḍamūlaṁ ca jīvanīyāni lābhataḥ||103|| | rāsnāmēraṇḍamūlaṁ ca jīvanīyāni lābhataḥ||103|| | ||
palānāṁ śatakairbhāgairbalāpañcaśataṁ tathā| | palānāṁ śatakairbhāgairbalāpañcaśataṁ tathā| | ||
kōlabilvayavānmāṣānkulatthāṁścāḍhakōnmitān||104|| | kōlabilvayavānmāṣānkulatthāṁścāḍhakōnmitān||104|| | ||
kāśmaryāṇāṁ suśuṣkāṇāṁ drōṇaṁ drōṇaśatē'mbhasi| | kāśmaryāṇāṁ suśuṣkāṇāṁ drōṇaṁ drōṇaśatē'mbhasi| | ||
sādhayējjarjaraṁ dhautaṁ caturdrōṇaṁ ca śēṣayēt||105|| | sādhayējjarjaraṁ dhautaṁ caturdrōṇaṁ ca śēṣayēt||105|| | ||
tailadrōṇaṁ pacēttēna dattvā pañcaguṇaṁ payaḥ| | tailadrōṇaṁ pacēttēna dattvā pañcaguṇaṁ payaḥ| | ||
piṣṭvā tripalikaṁ caiva candanōśīrakēśaram||106|| | piṣṭvā tripalikaṁ caiva candanōśīrakēśaram||106|| | ||
patrailāgurukuṣṭhāni tagaraṁ madhuyaṣṭikām| | patrailāgurukuṣṭhāni tagaraṁ madhuyaṣṭikām| | ||
mañjiṣṭhāṣṭapalaṁ caiva tat siddhaṁ sārvayaugikam||107|| | mañjiṣṭhāṣṭapalaṁ caiva tat siddhaṁ sārvayaugikam||107|| | ||
vātaraktē kṣatakṣīṇē bhārārtē kṣīṇarētasi| | vātaraktē kṣatakṣīṇē bhārārtē kṣīṇarētasi| | ||
vēpanākṣēpabhagnānāṁ sarvāṅgaikāṅgarōgiṇām||108|| | vēpanākṣēpabhagnānāṁ sarvāṅgaikāṅgarōgiṇām||108|| | ||
yōnidōṣamapasmāramunmādaṁ khañjapaṅgutām| | yōnidōṣamapasmāramunmādaṁ khañjapaṅgutām| | ||
hanyāt prasavanaṁ [1] caitattailāgryamamr̥tāhvayam||109|| | hanyāt prasavanaṁ [1] caitattailāgryamamr̥tāhvayam||109|| | ||
ity amr̥tādyaṁ tailam | ity amr̥tādyaṁ tailam | ||
GuḍūcīM madhukaM hrasvaM pa~jcamUlaM punarnavAm | | GuḍūcīM madhukaM hrasvaM pa~jcamUlaM punarnavAm | | ||
rAsnAmeraNDamUlaM ca jIvanIyAni lAbhataH ||103|| | rAsnAmeraNDamUlaM ca jIvanIyAni lAbhataH ||103|| | ||
palAnAM shatakairbhAgairbalApa~jcashataM tathA | | palAnAM shatakairbhAgairbalApa~jcashataM tathA | | ||
kolabilvayavAnmAShAnkulatthAMshcADhakonmitAn ||104|| | kolabilvayavAnmAShAnkulatthAMshcADhakonmitAn ||104|| | ||
kAshmaryANAM sushuShkANAM droNaM droNashate~ambhasi | | kAshmaryANAM sushuShkANAM droNaM droNashate~ambhasi | | ||
sAdhayejjarjaraM dhautaM caturdroNaM ca sheShayet ||105|| | sAdhayejjarjaraM dhautaM caturdroNaM ca sheShayet ||105|| | ||
tailadroNaM pacettena dattvA pa~jcaguNaM payaH | | tailadroNaM pacettena dattvA pa~jcaguNaM payaH | | ||
piShTvA tripalikaM caiva candanoshIrakesharam ||106|| | piShTvA tripalikaM caiva candanoshIrakesharam ||106|| | ||
patrailAgurukuShThAni tagaraM madhuyaShTikAm | | patrailAgurukuShThAni tagaraM madhuyaShTikAm | | ||
ma~jjiShThAShTapalaM caiva tat siddhaM sArvayaugikam ||107|| | ma~jjiShThAShTapalaM caiva tat siddhaM sArvayaugikam ||107|| | ||
vAtarakte kShatakShINe bhArArte kShINaretasi | | vAtarakte kShatakShINe bhArArte kShINaretasi | | ||
vepanAkShepabhagnAnAM sarvA~ggaikA~ggarogiNAm ||108|| | vepanAkShepabhagnAnAM sarvA~ggaikA~ggarogiNAm ||108|| | ||
yonidośamapasmAramunmAdaM kha~jjapa~ggutAm | | yonidośamapasmAramunmAdaM kha~jjapa~ggutAm | | ||
hanyAt prasavanaM [1] caitattailAgryamamRutAhvayam ||109|| | hanyAt prasavanaM [1] caitattailAgryamamRutAhvayam ||109|| | ||
ityamRutAdyaM tailam | | ityamRutAdyaM tailam | | ||