Grahani Chikitsa: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 712: | Line 712: | ||
पूर्वरूपं तु तस्येदं तृष्णाऽऽलस्यं बलक्षयः| | पूर्वरूपं तु तस्येदं तृष्णाऽऽलस्यं बलक्षयः| | ||
विदाहोऽन्नस्य पाकश्च चिरात् कायस्य गौरवम्||५५|| | विदाहोऽन्नस्य पाकश्च चिरात् कायस्य गौरवम्||५५|| | ||
pūrvarūpaṁ tu tasyēdaṁ tr̥ṣṇā''lasyaṁ balakṣayaḥ| | pūrvarūpaṁ tu tasyēdaṁ tr̥ṣṇā''lasyaṁ balakṣayaḥ| | ||
vidāhō'nnasya pākaśca cirāt kāyasya gauravam||55|| | vidāhō'nnasya pākaśca cirāt kāyasya gauravam||55|| | ||
pUrvarUpaM tu tasyedaM tRuShNA~a~alasyaM balakShayaH| | pUrvarUpaM tu tasyedaM tRuShNA~a~alasyaM balakShayaH| | ||
vidAho~annasya pAkashca cirAt kAyasya gauravam||55|| | vidAho~annasya pAkashca cirAt kAyasya gauravam||55|| | ||
Premonitory signs and symptoms are thirst, malaise, diminution of strength, burning sensation; delay in digestion and heaviness in body | |||
Functions of | Premonitory signs and symptoms are thirst, malaise, diminution of strength, burning sensation; delay in digestion and heaviness in body [55] | ||
==== Functions of ''grahani'' ==== | |||
अग्न्यधिष्ठानमन्नस्य ग्रहणाद्ग्रहणी मता| | अग्न्यधिष्ठानमन्नस्य ग्रहणाद्ग्रहणी मता| | ||
नाभेरुपर्यह्यग्निबलेनोपष्टब्धोपबृंहिता [१८] ||५६|| | नाभेरुपर्यह्यग्निबलेनोपष्टब्धोपबृंहिता [१८] ||५६|| | ||
अपक्वं धारत्यन्नं पक्वं सृजति पार्श्वतः| | अपक्वं धारत्यन्नं पक्वं सृजति पार्श्वतः| | ||
दुर्बलाग्निबला दुष्टा [१९] त्वाममेव विमुञ्चति||५७|| | दुर्बलाग्निबला दुष्टा [१९] त्वाममेव विमुञ्चति||५७|| | ||
agnyadhiṣṭhānāmannasya grahaṇādGrahaṇī matā| | |||
nābhēruparyahyAgnibalēnōpaṣṭabdhōpabr̥ṁhitā [18] ||56|| | nābhēruparyahyAgnibalēnōpaṣṭabdhōpabr̥ṁhitā [18] ||56|| | ||
apakvaṁ dhāratyannaṁ pakvaṁ sr̥jati pārśvataḥ| | apakvaṁ dhāratyannaṁ pakvaṁ sr̥jati pārśvataḥ| | ||
durbalāgnibalā duṣṭā [19] tvāmamēva vimuñcati||57|| | durbalāgnibalā duṣṭā [19] tvāmamēva vimuñcati||57|| | ||
agnyadhiShThAnamannasya grahaNAdgrahaNI matA| | agnyadhiShThAnamannasya grahaNAdgrahaNI matA| | ||
nAbheruparyahyagnibalenopaShTabdhopabRuMhitA [18] ||56|| | nAbheruparyahyagnibalenopaShTabdhopabRuMhitA [18] ||56|| | ||
apakvaM dhAratyannaM pakvaM sRujati pArshvataH| | apakvaM dhAratyannaM pakvaM sRujati pArshvataH| | ||
durbalAgnibalA duShTA [19] tvAmameva vimu~jcati||57|| | durbalAgnibalA duShTA [19] tvAmameva vimu~jcati||57|| | ||
''Grahani'' is seat of ''agni'' and it is so called since it holds/retains the food (for proper digestion and assimilation). It holds the food just above the umbilical region and it is supported and nourished by the ''agni''. ''Grahani'' with help of ''agni'' holds the undigested food and pushes forward digested food, but when ''agni'' becomes weak and vitiated due to ''vidagdha ''ahara murchita dosha'' (afflicted by improperly digested food) i.e ''sama dosha''(''dosha'' associated with ''ama'') it vitiates the ''grahani'' and releases food in the form of ''ama'' i.e. undigested form [56-57] | |||
Four types of | |||
==== Four types of ''grahani'' disease ==== | |||
वातात् पित्तात् कफाच्च स्यात्तद्रोगस्त्रिभ्य एव च| | वातात् पित्तात् कफाच्च स्यात्तद्रोगस्त्रिभ्य एव च| | ||
हेतुं लिङ्गं रूपभेदाञ् शृणु तस्य पृथक् पृथक्||५८|| | हेतुं लिङ्गं रूपभेदाञ् शृणु तस्य पृथक् पृथक्||५८|| | ||