Gulma Chikitsa: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 1,955: | Line 1,955: | ||
यदुक्तं वातगुल्मघ्नं स्रंसनं नीलिनीघृतम्| | यदुक्तं वातगुल्मघ्नं स्रंसनं नीलिनीघृतम्| | ||
द्विगुणं तद्विरेकार्थं प्रयोज्यं कफगुल्मिनाम्||१५२|| | द्विगुणं तद्विरेकार्थं प्रयोज्यं कफगुल्मिनाम्||१५२|| | ||
सुधाक्षीरद्रवे चूर्णं त्रिवृतायाः सुभावितम्| | सुधाक्षीरद्रवे चूर्णं त्रिवृतायाः सुभावितम्| | ||
कार्षिकं मधुसर्पिभ्यां लीढ्वा साधु विरिच्यते||१५३|| | कार्षिकं मधुसर्पिभ्यां लीढ्वा साधु विरिच्यते||१५३|| | ||
yaduktaṁ vātagulmaghnaṁ sraṁsanaṁ nīlinīghr̥tam| | yaduktaṁ vātagulmaghnaṁ sraṁsanaṁ nīlinīghr̥tam| | ||
dviguṇaṁ tadvirēkārthaṁ prayōjyaṁ kaphagulminām||152|| | dviguṇaṁ tadvirēkārthaṁ prayōjyaṁ kaphagulminām||152|| | ||
sudhākṣīradravē cūrṇaṁ trivr̥tāyāḥ subhāvitam| | sudhākṣīradravē cūrṇaṁ trivr̥tāyāḥ subhāvitam| | ||
kārṣikaṁ madhusarpibhyāṁ līḍhvā sādhu viricyatē||153|| | kārṣikaṁ madhusarpibhyāṁ līḍhvā sādhu viricyatē||153|| | ||
yaduktaM vAtagulmaghnaM sraMsanaM nIlinIghRutam| | yaduktaM vAtagulmaghnaM sraMsanaM nIlinIghRutam| | ||
dviguNaM tadvirekArthaM prayojyaM kaphagulminAm||152|| | dviguNaM tadvirekArthaM prayojyaM kaphagulminAm||152|| | ||
sudhAkShIradrave cUrNaM trivRutAyAH subhAvitam| | sudhAkShIradrave cUrNaM trivRutAyAH subhAvitam| | ||
kArShikaM madhusarpibhyAM lIDhvA [20] sAdhu viricyate||153|| | kArShikaM madhusarpibhyAM lIDhvA [20] sAdhu viricyate||153|| | ||
Nilini-ghrita already described as laxative for the cure of vata gulma should be used in double the dose for virechana in the patient of kapha gulma. | |||
10 gm powder of | ''Nilini-ghrita'' already described as laxative for the cure of ''vata gulma'' should be used in double the dose for ''virechana'' in the patient of ''kapha gulma''. | ||
Danti-haritaki | |||
10 gm powder of ''trivrita'' well impregnated with latex of ''snuhi'' taken with ghee and honey may also be used to produce a good ''virechana'' [152-153] | |||
==== ''Danti-haritaki'' ==== | |||
जलद्रोणे विपक्तव्या विंशतिः पञ्च चाभयाः| | जलद्रोणे विपक्तव्या विंशतिः पञ्च चाभयाः| | ||
दन्त्याः पलानि तावन्ति चित्रकस्य तथैव च||१५४|| | दन्त्याः पलानि तावन्ति चित्रकस्य तथैव च||१५४|| | ||