Gulma Chikitsa: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 1,713: | Line 1,713: | ||
शालयो जाङ्गलं मांसं गव्याजे पयसी घृतम्| | शालयो जाङ्गलं मांसं गव्याजे पयसी घृतम्| | ||
खर्जूरामलकं द्राक्षां दाडिमं सपरूषकम्||१३३|| | खर्जूरामलकं द्राक्षां दाडिमं सपरूषकम्||१३३|| | ||
आहारार्थं प्रयोक्तव्यं पानार्थं सलिलं शृतम्| | आहारार्थं प्रयोक्तव्यं पानार्थं सलिलं शृतम्| | ||
बलाविदारीगन्धाद्यैः पित्तगुल्मचिकित्सितम्||१३४|| | बलाविदारीगन्धाद्यैः पित्तगुल्मचिकित्सितम्||१३४|| | ||
śālayō jāṅgalaṁ māṁsaṁ gavyājē payasī ghr̥tam| | śālayō jāṅgalaṁ māṁsaṁ gavyājē payasī ghr̥tam| | ||
kharjūrāmalakaṁ drākṣāṁ dāḍimaṁ saparūṣakam||133|| | kharjūrāmalakaṁ drākṣāṁ dāḍimaṁ saparūṣakam||133|| | ||
āhārārthaṁ prayōktavyaṁ pānārthaṁ salilaṁ śr̥tam| | āhārārthaṁ prayōktavyaṁ pānārthaṁ salilaṁ śr̥tam| | ||
balāvidārīgandhādyaiḥ pittagulmacikitsitam||134|| | balāvidārīgandhādyaiḥ pittagulmacikitsitam||134|| | ||
shAlayo jA~ggalaM mAMsaM gavyAje payasI ghRutam| | shAlayo jA~ggalaM mAMsaM gavyAje payasI ghRutam| | ||
kharjUrAmalakaM drAkShAM dADimaM saparUShakam||133|| | kharjUrAmalakaM drAkShAM dADimaM saparUShakam||133|| | ||
AhArArthaM prayoktavyaM pAnArthaM salilaM shRutam| | AhArArthaM prayoktavyaM pAnArthaM salilaM shRutam| | ||
balAvidArIgandhAdyaiH pittagulmacikitsitam||134|| | balAvidArIgandhAdyaiH pittagulmacikitsitam||134|| | ||
Red rice, meat of wild animals, milk and ghee of cow and goat, dates, grapes, pomegranates, amalaki and parushaka are wholesome diet articles for eating and water boiled with bala-vidarigandhadi drugs for drinking for the patient of pitta gulma | |||
Management of ama associated gulma | Red rice, meat of wild animals, milk and ghee of cow and goat, dates, grapes, pomegranates, ''amalaki'' and ''parushaka'' are wholesome diet articles for eating and water boiled with ''bala-vidarigandhadi'' drugs for drinking for the patient of ''pitta gulma'' [133-134] | ||
==== Management of ''ama'' associated ''gulma'' ==== | |||
आमान्वये पित्तगुल्मे सामे वा कफवातिके| | आमान्वये पित्तगुल्मे सामे वा कफवातिके| | ||
यवागूभिः खडैर्यूषैः सन्धुक्ष्योऽग्निर्विलङ्घिते||१३५|| āmānvayē pittagulmē sāmē vā kaphavātikē| | यवागूभिः खडैर्यूषैः सन्धुक्ष्योऽग्निर्विलङ्घिते||१३५|| | ||
āmānvayē pittagulmē sāmē vā kaphavātikē| | |||
yavāgūbhiḥ khaḍairyūṣaiḥ sandhukṣyō'gnirvilaṅghitē||135|| | yavāgūbhiḥ khaḍairyūṣaiḥ sandhukṣyō'gnirvilaṅghitē||135|| | ||
AmAnvaye pittagulme sAme vA kaphavAtike| | AmAnvaye pittagulme sAme vA kaphavAtike| | ||
yavAgUbhiH khaDairyUShaiH sandhukShyo~agnirvila~gghite||135|| | yavAgUbhiH khaDairyUShaiH sandhukShyo~agnirvila~gghite||135|| | ||
Pitta gulma or kapha-vata gulma if associated with ama, first it should be subjected to langhana and then given cooked rice (yavagu) and vegetable or pulse soup to enhance the digestion (135). | |||
''Pitta gulma'' or kapha-vata gulma if associated with ama, first it should be subjected to langhana and then given cooked rice (yavagu) and vegetable or pulse soup to enhance the digestion (135). | |||
Importance of agni: | Importance of agni: | ||
शमप्रकोपौ दोषाणां सर्वेषामग्निसंश्रितौ| | शमप्रकोपौ दोषाणां सर्वेषामग्निसंश्रितौ| | ||