Kiyanta Shiraseeya Adhyaya: Difference between revisions

Line 618: Line 618:
In case of  a grossly decreased ''vata'', increased ''pitta'' obstructs the normal ''kapha'', causing fever accompanied with a feeling of heaviness and drowsiness [49]
In case of  a grossly decreased ''vata'', increased ''pitta'' obstructs the normal ''kapha'', causing fever accompanied with a feeling of heaviness and drowsiness [49]


5. Normal vata, decreased pitta and increased kapha sannipata:
===== 5. Normal ''vata'', decreased ''pitta'', and increased ''kapha sannipata'' =====
 
प्रवृद्धो हि यदा श्लेष्मा पित्ते क्षीणे समीरणम्|  
प्रवृद्धो हि यदा श्लेष्मा पित्ते क्षीणे समीरणम्|  
रुन्ध्यात्तदा प्रकुर्वीत शीतकं गौरवं रुजम्  ||५०||  
रुन्ध्यात्तदा प्रकुर्वीत शीतकं गौरवं रुजम्  ||५०||  
pravr̥ddhō hi yadā ślēṣmā pittē kṣīṇē samīraṇam|  
pravr̥ddhō hi yadā ślēṣmā pittē kṣīṇē samīraṇam|  
rundhyāttadā prakurvīta śītakaṁ gauravaṁ rujam  ||50||  
rundhyāttadā prakurvīta śītakaṁ gauravaṁ rujam  ||50||  
pravRuddho hi yadA shleShmA pitte kShINe samIraNam|  
pravRuddho hi yadA shleShmA pitte kShINe samIraNam|  
rundhyAttadA prakurvIta shItakaM gauravaM rujam [4] ||50||  
rundhyAttadA prakurvIta shItakaM gauravaM rujam [4] ||50||  
In the case of decreased pitta, if increased kapha obstructs the normal vata leading to a sensation of cold, heaviness and pain (50).
 
6. Increased kapha, normal pitta and decreased vata sannipata:
In the case of decreased ''pitta'', if increased ''kapha'' obstructs the normal ''vata'' leading to a sensation of cold, heaviness and pain [50]
 
===== 6. Increased ''kapha'', normal ''pitta'', and decreased ''vata sannipata'' =====
 
समीरणे परिक्षीणे कफः पित्तं समत्वगम्|  
समीरणे परिक्षीणे कफः पित्तं समत्वगम्|  
कुर्वीत सन्निरुन्धानो मृद्वग्नित्वं शिरोग्रहम्  ||५१||  
कुर्वीत सन्निरुन्धानो मृद्वग्नित्वं शिरोग्रहम्  ||५१||  
निद्रां तन्द्रां प्रलापं च हृद्रोगं गात्रगौरवम्|  
निद्रां तन्द्रां प्रलापं च हृद्रोगं गात्रगौरवम्|  
नखादीनां च पीतत्वं ष्ठीवनं कफपित्तयोः||५२||  
नखादीनां च पीतत्वं ष्ठीवनं कफपित्तयोः||५२||  
samīraṇē parikṣīṇē kaphaḥ pittaṁ samatvagam|  
samīraṇē parikṣīṇē kaphaḥ pittaṁ samatvagam|  
kurvīta sannirundhānō mr̥dvagnitvaṁ śirōgraham  ||51||  
kurvīta sannirundhānō mr̥dvagnitvaṁ śirōgraham  ||51||  
nidrāṁ tandrāṁ pralāpaṁ ca hr̥drōgaṁ gātragauravam|  
nidrāṁ tandrāṁ pralāpaṁ ca hr̥drōgaṁ gātragauravam|  
nakhādīnāṁ ca pītatvaṁ ṣṭhīvanaṁ kaphapittayōḥ||52||  
nakhādīnāṁ ca pītatvaṁ ṣṭhīvanaṁ kaphapittayōḥ||52||  
samIraNe parikShINe kaphaH pittaM samatvagam|  
samIraNe parikShINe kaphaH pittaM samatvagam|  
kurvIta sannirundhAno mRudvagnitvaM shirograham [5] ||51||  
kurvIta sannirundhAno mRudvagnitvaM shirograham [5] ||51||  
nidrAM tandrAM pralApaM ca hRudrogaM gAtragauravam|  
nidrAM tandrAM pralApaM ca hRudrogaM gAtragauravam|  
nakhAdInAM ca pItatvaM ShThIvanaM kaphapittayoH||52||  
nakhAdInAM ca pItatvaM ShThIvanaM kaphapittayoH||52||