Gulma Chikitsa: Difference between revisions
Pallavmishra (talk | contribs) |
Pallavmishra (talk | contribs) |
||
| Line 2,354: | Line 2,354: | ||
जलद्रोणे विपक्तव्या विंशतिः पञ्च चाभयाः| | जलद्रोणे विपक्तव्या विंशतिः पञ्च चाभयाः| | ||
दन्त्याः पलानि तावन्ति चित्रकस्य तथैव च||१५४|| | दन्त्याः पलानि तावन्ति चित्रकस्य तथैव च||१५४|| | ||
अष्टभागावशेषं तु रसं पूतमधिक्षिपेत्| | अष्टभागावशेषं तु रसं पूतमधिक्षिपेत्| | ||
दन्तीसमं गुडं पूतं क्षिपेत्तत्राभयाश्च ताः||१५५|| | दन्तीसमं गुडं पूतं क्षिपेत्तत्राभयाश्च ताः||१५५|| | ||
तैलार्धकुडवं चैव त्रिवृतायाश्चतुष्पलम्| | तैलार्धकुडवं चैव त्रिवृतायाश्चतुष्पलम्| | ||
चूर्णितं पलमेकं तु पिप्पलीविश्वभेषजम्||१५६|| | चूर्णितं पलमेकं तु पिप्पलीविश्वभेषजम्||१५६|| | ||
तत् साध्यं लेहवच्छीते तस्मिंस्तैलसमं मधु| | तत् साध्यं लेहवच्छीते तस्मिंस्तैलसमं मधु| | ||
क्षिपेच्चूर्णपलं चैकं त्वगेलापत्रकेशरात्||१५७|| | क्षिपेच्चूर्णपलं चैकं त्वगेलापत्रकेशरात्||१५७|| | ||
ततो लेहपलं लीढ्वा जग्ध्वा चैकां हरीतकीम्| | ततो लेहपलं लीढ्वा जग्ध्वा चैकां हरीतकीम्| | ||
सुखं विरिच्यते स्निग्धो दोषप्रस्थमनामयम्||१५८|| | सुखं विरिच्यते स्निग्धो दोषप्रस्थमनामयम्||१५८|| | ||
गुल्मं श्वयथुमर्शांसि पाण्डुरोगमरोचकम्| | गुल्मं श्वयथुमर्शांसि पाण्डुरोगमरोचकम्| | ||
हृद्रोगं ग्रहणीदोषं कामलां विषमज्वरम्||१५९|| | हृद्रोगं ग्रहणीदोषं कामलां विषमज्वरम्||१५९|| | ||
कुष्ठं प्लीहानमानाहमेषा हन्युपसेविता| | कुष्ठं प्लीहानमानाहमेषा हन्युपसेविता| | ||
निरत्ययः क्रमश्चास्या द्रवो मांसरसौदनः||१६०|| | निरत्ययः क्रमश्चास्या द्रवो मांसरसौदनः||१६०|| | ||
| Line 2,377: | Line 2,384: | ||
jaladrōṇē vipaktavyā viṁśatiḥ pañca cābhayāḥ| | jaladrōṇē vipaktavyā viṁśatiḥ pañca cābhayāḥ| | ||
dantyāḥ palāni tāvanti citrakasya tathaiva ca||154|| | dantyāḥ palāni tāvanti citrakasya tathaiva ca||154|| | ||
aṣṭabhāgāvaśēṣaṁ tu rasaṁ pūtamadhikṣipēt| | aṣṭabhāgāvaśēṣaṁ tu rasaṁ pūtamadhikṣipēt| | ||
dantīsamaṁ guḍaṁ pūtaṁ kṣipēttatrābhayāśca tāḥ||155|| | dantīsamaṁ guḍaṁ pūtaṁ kṣipēttatrābhayāśca tāḥ||155|| | ||
tailārdhakuḍavaṁ caiva trivr̥tāyāścatuṣpalam| | tailārdhakuḍavaṁ caiva trivr̥tāyāścatuṣpalam| | ||
cūrṇitaṁ palamēkaṁ [21] tu pippalīviśvabhēṣajam||156|| | cūrṇitaṁ palamēkaṁ [21] tu pippalīviśvabhēṣajam||156|| | ||
tat sādhyaṁ lēhavacchītē tasmiṁstailasamaṁ madhu| | tat sādhyaṁ lēhavacchītē tasmiṁstailasamaṁ madhu| | ||
kṣipēccūrṇapalaṁ caikaṁ tvagēlāpatrakēśarāt||157|| | kṣipēccūrṇapalaṁ caikaṁ tvagēlāpatrakēśarāt||157|| | ||
tatō lēhapalaṁ līḍhvā jagdhvā caikāṁ harītakīm| | tatō lēhapalaṁ līḍhvā jagdhvā caikāṁ harītakīm| | ||
sukhaṁ viricyatē snigdhō dōṣaprasthamanāmayam||158|| | sukhaṁ viricyatē snigdhō dōṣaprasthamanāmayam||158|| | ||
gulmaṁ śvayathumarśāṁsi pāṇḍurōgamarōcakam| | gulmaṁ śvayathumarśāṁsi pāṇḍurōgamarōcakam| | ||
hr̥drōgaṁ grahaṇīdōṣaṁ kāmalāṁ viṣamajvaram||159|| | hr̥drōgaṁ grahaṇīdōṣaṁ kāmalāṁ viṣamajvaram||159|| | ||
kuṣṭhaṁ plīhānamānāhamēṣā hanyupasēvitā| | kuṣṭhaṁ plīhānamānāhamēṣā hanyupasēvitā| | ||
niratyayaḥ kramaścāsyā dravō māṁsarasaudanaḥ||160|| | niratyayaḥ kramaścāsyā dravō māṁsarasaudanaḥ||160|| | ||
| Line 2,400: | Line 2,414: | ||
jaladroNe vipaktavyA viMshatiH pa~jca cAbhayAH| | jaladroNe vipaktavyA viMshatiH pa~jca cAbhayAH| | ||
dantyAH palAni tAvanti citrakasya tathaiva ca||154|| | dantyAH palAni tAvanti citrakasya tathaiva ca||154|| | ||
aShTabhAgAvasheShaM tu rasaM pUtamadhikShipet| | aShTabhAgAvasheShaM tu rasaM pUtamadhikShipet| | ||
dantIsamaM guDaM pUtaM kShipettatrAbhayAshca tAH||155|| | dantIsamaM guDaM pUtaM kShipettatrAbhayAshca tAH||155|| | ||
tailArdhakuDavaM caiva trivRutAyAshcatuShpalam| | tailArdhakuDavaM caiva trivRutAyAshcatuShpalam| | ||
cUrNitaM palamekaM [21] tu pippalIvishvabheShajam||156|| | cUrNitaM palamekaM [21] tu pippalIvishvabheShajam||156|| | ||
tat sAdhyaM lehavacchIte tasmiMstailasamaM madhu| | tat sAdhyaM lehavacchIte tasmiMstailasamaM madhu| | ||
kShipeccUrNapalaM caikaM tvagelApatrakesharAt||157|| | kShipeccUrNapalaM caikaM tvagelApatrakesharAt||157|| | ||
tato lehapalaM lIDhvA jagdhvA caikAM harItakIm| | tato lehapalaM lIDhvA jagdhvA caikAM harItakIm| | ||
sukhaM viricyate snigdho doShaprasthamanAmayam||158|| | sukhaM viricyate snigdho doShaprasthamanAmayam||158|| | ||
gulmaM shvayathumarshAMsi pANDurogamarocakam| | gulmaM shvayathumarshAMsi pANDurogamarocakam| | ||
hRudrogaM grahaNIdoShaM kAmalAM viShamajvaram||159|| | hRudrogaM grahaNIdoShaM kAmalAM viShamajvaram||159|| | ||
kuShThaM plIhAnamAnAhameShA hanyupasevitA| | kuShThaM plIhAnamAnAhameShA hanyupasevitA| | ||
niratyayaH kramashcAsyA dravo mAMsarasaudanaH||160|| | niratyayaH kramashcAsyA dravo mAMsarasaudanaH||160|| | ||